| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imiona | Rywka (Rebeka, Roma, Róża, Rachela) |
| Urodzenie | 20 czerwca 1911, Lublin |
| Zgon | 1942 (podczas likwidacji getta w Lublinie lub w obozie w Bełżcu) |
| Zawód | artystka, nauczycielka rysunku |
| Rodzice | Jankiel Berger i Sura Łaia z d. Glatsztejn |
| Edukacja | filia szkoły rysunku Mehofferowej w Lublinie; Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie (przerwane) |
| Techniki | drzeworyt, linoryt, malarstwo olejne, szkice, rysunki, ilustracje |
| Publikacje | reprodukcje w "Wochnszrift far Literatur, Kunst un Kultur", "Folkscajtung", "Unzer Express", "Robotnik", "Opinia", "Lektura" |
Rywka Berger pochodziła z niezamożnej rodziny szewca i kształciła się w Lublinie oraz w Krakowie. Po powrocie do rodzinnego miasta otrzymała posadę nauczycielki rysunku w Szkole Ludowej im. Pereca i była ceniona przez uczniów.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się w rodzinie Jankiela Bergera i Sury Łai z d. Glatsztejn. Bliskim krewnym Rywki był Jakub Glatsztejn.
Według Józefa Sandla, a częściowo potwierdzone świadectwem Maksa Gelera, uczyła się w filii szkoły rysunku Mehofferowej w Lublinie. Następnie rozpoczęła studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, które przerwała i wróciła do Lublina, by pracować jako nauczycielka rysunku.
Twórczość i tematy prac
Jej oryginalne prace nie przetrwały. Dzieła Rywki Berger znane są przede wszystkim z reprodukcji zamieszczanych w prasie przedwojennej, w tym regularnie od 1933 roku w „Wochnszrift far Literatur, Kunst un Kultur”. Reprodukcje ukazały się także w „Folkscajtung”, „Unzer Express”, „Robotnik”, „Opinia” i „Lektura”.
Artystka tworzyła drzeworyty i linoryty, a także malowała olejne obrazy i sporządzała szkice. Tematyka jej prac obejmowała ulice, budynki i cmentarze Lublina oraz sceny ruchu. Podejmowała wątki społeczne — biedę i ruchy robotnicze — oraz antyfaszyzm; jedno z dzieł odnosiło się do palenia książek w Niemczech w 1933 roku. Ilustracje jej autorstwa trafiły do wydawnictw Icchoka Lejba Pereca, Szolema Alejchema, Abrahama Rajzena, Josefa Hernhuta i Jakuba Glatsztejna.
Spory o tożsamość i odrębność artystki
Niektórzy historycy utożsamiają ją z inną artystką o tym samym imieniu i nazwisku, która w 1914 roku studiowała w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie i debiutowała w 1918 roku na Wystawie Wiosennej w Łodzi. Ta druga artystka najprawdopodobniej wywodziła się z grupy Jung Jidysz i nie miała związków z Lublinem.
Praca podczas okupacji i śmierć
W czasie niemieckiej okupacji pracowała w lubelskim oddziale Centrali Towarzystw Opieki nad Sierotami Żydowskimi. Zginęła w 1942 roku — podczas likwidacji getta w Lublinie lub w obozie zagłady w Bełżcu.
Upamiętnienie
W 2019 roku Ośrodek "Brama Grodzka – Teatr NN" w Lublinie zorganizował wystawę poświęconą jej twórczości pod tytułem Szkicownik Rywki Berger. Wówczas jedna z galerii w kamienicy na lubelskim Starym Mieście otrzymała jej imię.
