Poniedziałek, 26 października Imieniny: Lucjan, Łucjan, Damian
Teraz Poniedziałek, 26 października 2026
Znane osoby

Jan Bitny-Szlachta — inżynier, architekt i urbanista

• Katarzyna Olszewska • 3 min czytania

Jan Bitny-Szlachta
Fot. Unknown authorUnknown author · „Jan Bitny - Szlachta” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Jan Bitny-Szlachta (1908–1974) był polskim inżynierem, architektem i urbanistą, jednym z twórców zabudowy Stalowej Woli. Projektował budynki przemysłowe i układy urbanistyczne, m.in. rozwiązania dla Osiedla Szwoleżerów i dla wschodniej części Osi Stanisławowskiej w Warszawie.

\n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
Podstawowe informacje
Imię i nazwiskoJan Bitny-Szlachta
Data urodzenia1908, Jekaterynburg
Data śmierci7 lutego 1974, Warszawa
Zawódinżynier, architekt, urbanista
EdukacjaPolitechnika Warszawska, architektura (1935)
Znany zarchitektury Stalowej Woli; projekty osiedli i planów urbanistycznych Warszawy
Miejsce pochówkuCmentarz Stare Powązki, kwatera 27, rząd 3, miejsce 13
CzłonkostwoSARP o. Katowice; SARP o. Kraków; SARP o. Warszawa (1964–73)
Wybrane odznaczeniaZłoty Krzyż Zasługi (1939), Srebrny Krzyż Zasługi (1954), Odznaka "Budowniczy Huty Lenina" (1958), Krzyż Kawalerski OOP (1969), Srebrna Odznaka SARP (1972)
\n\n

Jan Bitny-Szlachta był aktywny jako projektant i urbanista przed II wojną światową oraz w powojennej odbudowie i planowaniu miast. Jego prace obejmują zarówno budynki przemysłowe i willowe, jak i opracowania urbanistyczne dla Warszawy.

\n\n

Życiorys i praca w Stalowej Woli

\n

W 1935 ukończył architekturę na Politechnice Warszawskiej. W 1937 przeniósł się z Katowic do powstających Zakładów Południowych i podjął pracę w biurze projektowym. Był autorem wielu projektów w Stalowej Woli — zaprojektował m.in. Budynek Dyrekcji Naczelnej Huty Stalowa Wola, Dyrekcję Zakładu Hutniczego, Dyrekcję Zakładu Mechanicznego oraz zestaw mebli do sali konferencyjnej byłych Zakładów Południowych. Projektował też modernistyczne wille na tzw. Osiedlu Dyrektorskim przy obecnych ulicach Mickiewicza i Wyszyńskiego, prawdopodobnie projektował Hotel Hutnik oraz pierwsze kino "Stal" przy ulicy Narutowicza.

\n\n

W 1939 zgłosił projekt budowy kościoła, lecz wybuch wojny uniemożliwił realizację. Mieszkał z żoną i córkami pod adresem Narutowicza 1. W czerwcu 1939 organizował oprawę wizyty prezydenta Ignacego Mościckiego w Zakładach Południowych.

\n\n

Przeniesienie i rozbudowa kościoła św. Floriana

\n

W czasie wojny zaangażował się w przeniesienie drewnianego kościoła św. Floriana ze Stanów do Stalowej Woli. Gdy w 1942 okupanci przeznaczyli do rozbiórki świątynię w Stanach, doprowadził do jej demontażu i transportu do Stalowej Woli. We wrześniu 1943 kierował pracami architektonicznymi i montażem elementów kościoła. Zaprojektował dodatkowe dwie zakrystie oraz słupowe podcienie po obu stronach świątyni, co sprawiło, że kościół był większy niż pierwowzór. W przedsionku umieszczono tablicę pamiątkową upamiętniającą jego zasługi dla miasta.

\n\n

Działalność po 1945 i praca urbanistyczna

\n

Po opuszczeniu Stalowej Woli w 1945 pracował jako architekt w Gdańsku, a następnie w Krakowie — w tym drugim mieście był aktywny w latach 1945–1959. Od 1959 przebywał w Warszawie, gdzie pracował jako projektant w Pracowni Urbanistycznej Warszawy. Był autorem projektu w konkursie na zagospodarowanie Osiedla Szwoleżerów i przygotował urbanistyczne rozwiązanie wschodniego obszaru Osi Stanisławowskiej. Współtworzył plan zagospodarowania Warszawskiego Zespołu Miejskiego oraz plan ogólny zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy.

\n\n

Odznaczenia i przynależność zawodowa

\n

W ciągu życia otrzymał kilka wyróżnień: Złoty Krzyż Zasługi (1939), Srebrny Krzyż Zasługi (1954), Odznakę "Budowniczy Huty Lenina" (1958), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969) oraz Srebrną Odznakę SARP (1972). Był członkiem Stowarzyszenia Architektów Polskich — w oddziale Katowice przed 1939, w oddziale Kraków po 1945 oraz w oddziale warszawskim w latach 1964–1973.

\n\n

Zmarł w Warszawie 7 lutego 1974. Został pochowany na cmentarzu Stare Powązki, kwatera 27, rząd 3, miejsce 13.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Jan Bitny-Szlachta?
Urodził się w 1908 roku w Jekaterynburgu.
Z czego jest najbardziej znany?
Jest znany jako jeden z twórców architektury Stalowej Woli oraz autor urbanistycznych rozwiązań dla Warszawy, m.in. Osiedla Szwoleżerów i wschodniej części Osi Stanisławowskiej.
Gdzie pracował po 1945 roku?
Po 1945 pracował w Gdańsku, następnie w Krakowie (1945–1959), a od 1959 w Warszawie w Pracowni Urbanistycznej Warszawy.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał m.in. Złoty Krzyż Zasługi (1939), Srebrny Krzyż Zasługi (1954), Odznakę "Budowniczy Huty Lenina" (1958), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969) oraz Srebrną Odznakę SARP (1972).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Katarzyna Olszewska

Nazywam się Katarzyna Olszewska i w redakcji readingmalopolska.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Małopolską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również