Czwartek, 3 września Imieniny: Izabela, Szymon, Antoni
Kraków
Teraz Czwartek, 3 września 2026
Znane osoby

Helena Adelman — działaczka kobieca i społeczna

Katarzyna Olszewska • 3 min czytania

Helena Adelman

Helena Adelman (4 listopada 1870–9 grudnia 1932) była działaczką kobiecą, społeczną i charytatywną. W Myślenicach założyła pierwszą bibliotekę, współorganizowała miejscowe koło Ligi Kobiet i fundowała ochronkę dla dzieci.

Helena Adelman
Urodzenie4 listopada 1870, Kraków
Zgon9 grudnia 1932, Myślenice
Zawód / roladziałaczka kobieca, społeczna i charytatywna
Wykształceniewykształcenie domowe
MałżeństwoEmil Adelman
Miejsce działalnościMyślenice
Znana zbiblioteka w Myślenicach; Ochronka Adelmanowej
Pochówekcmentarz Rakowicki, grobowiec rodziny Bielaków

Helena Adelman była działaczką kobiecą i społeczną aktywną na przełomie XIX i XX wieku. W Myślenicach zasłynęła jako inicjatorka lokalnej biblioteki, organizatorka życia społecznego oraz fundatorka ochronki dla dzieci.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się 4 listopada 1870 roku w Krakowie, jako córka Józefa Bielaka, prawnika i właściciela pasażu handlowego przy Rynku Głównym. Otrzymała staranne wykształcenie domowe. W 1899 roku brała udział w I Wystawie Stowarzyszenia (Koła) Artystek Polskich w Krakowie.

Działalność w Myślenicach i rola w Lidze Kobiet

Po ślubie z Emilem Adelmanem zamieszkała w Myślenicach i zaangażowała się w życie społeczne miejscowości. Na bazie własnego księgozbioru stworzyła pierwszy publiczny zbiór książek działający we własnym domu przy ulicy Reja. Po wybuchu I wojny światowej stała się główną organizatorką koła Ligi Kobiet Galicji i Śląska w Myślenicach; w 1916 roku koło liczyło ponad 200 członkiń.

W Lidze pełniła też funkcję członkini Zarządu Naczelnego. Jej praca obejmowała organizowanie pomocy dla rodzin i dzieci dotkniętych skutkami wojny oraz współpracę z lokalnymi zakładami opiekuńczymi.

Ochronka, darowizny i testament

W 1916 roku zakonnice zaczęły prowadzić w Myślenicach placówkę opiekuńczą przy ul. Niepodległości 50, znaną jako Ochronka Adelmanowej lub „Adelmanówka”. Początkowo ochronka opiekowała się głównie sierotami wojennymi. Helena Adelman była główną fundatorką tej placówki, do śmierci pełniła funkcję przewodniczącej Towarzystwa Ochronka, często ją odwiedzając i współfinansując jej utrzymanie.

W testamencie zapisała 150 000 zł na rzecz Towarzystwa Ochronka w Myślenicach na utrzymanie bezpłatnej opieki nad dziećmi oraz 8 000 zł na rzecz rzymsko‑katolickiego kościoła parafialnego w Myślenicach. Zmarła 9 grudnia 1932 roku w Myślenicach i została pochowana w rodzinnym grobowcu Bielaków na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Helena Adelman?
Helena Adelman urodziła się 4 listopada 1870 roku w Krakowie.
Co to była Ochronka Adelmanowej?
Ochronka Adelmanowej, zwana też Adelmanówką, to placówka opiekuńcza prowadzona od 1916 roku w Myślenicach przy ul. Niepodległości 50; początkowo zajmowała się głównie sierotami wojennymi.
Jaką rolę pełniła Helena Adelman w Lidze Kobiet?
Była główną organizatorką i przewodniczącą koła Ligi Kobiet Galicji i Śląska w Myślenicach oraz członkinią Zarządu Naczelnego; lokalne koło liczyło w 1916 roku ponad 200 członkiń.
Co zapisała Helena Adelman w testamencie?
Przekazała 150 000 zł na rzecz Towarzystwa Ochronka w Myślenicach na utrzymanie dzieci bezpłatnie oraz 8 000 zł na rzecz parafialnego kościoła rzymsko‑katolickiego w Myślenicach.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Katarzyna Olszewska

Nazywam się Katarzyna Olszewska i w redakcji readingmalopolska.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Małopolską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również