Poniedziałek, 14 września Imieniny: Bernard, Roksana, Cyprian
Kraków
Teraz Poniedziałek, 14 września 2026
Znane osoby

Zygmunt Banek — polski księgarz i wydawca

Katarzyna Olszewska • 2 min czytania

Zygmunt Banek

Zygmunt Stefan Banek był polskim księgarzem i wydawcą, związanym z wydawnictwem Gebethner i Wolff. Po II wojnie światowej założył i kierował Krakowskim Towarzystwem Wydawniczym.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoZygmunt Stefan Banek
Urodzenie21 sierpnia 1892, Lisia Góra
Zgon28 marca 1974, Kraków
Rodzina i wykształcenie
RodziceAntoni Banek; Maria z Wolińskich
WykształcenieAkademia Handlowa w Krakowie, 1914
Zawód i działalność
ZawódKsięgarz, wydawca
Znane rolePracownik Gebethner i Wolff; założyciel Krakowskiego Towarzystwa Wydawniczego

Zygmunt Banek działał w krakowskim i warszawskim środowisku wydawniczym w pierwszej połowie XX wieku. Jego kariera obejmowała pracę w firmie Gebethner i Wolff, zaangażowanie w ratowanie księgozbiorów podczas okupacji oraz prowadzenie własnej działalności wydawniczej po wojnie.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w 1892 roku w Lisiej Górze jako syn Antoniego i Marii z Wolińskich. W 1914 roku ukończył Akademię Handlową w Krakowie, co przygotowało go do pracy w księgowości i administracji wydawniczej.

Praca w Gebethner i Wolff oraz działalność podczas wojny

W 1921 roku Banek rozpoczął pracę jako księgowy w Związku Ekonomistów Spółdzielni Rolniczych. W 1924 roku podjął dodatkowe zajęcie w dziale księgowości krakowskiej księgarni wydawnictwa Gebethner i Wolff. W 1932 roku przeszedł na pełny etat do tej firmy, a rok później przeniósł się do centrali w Warszawie.

Przed wybuchem II wojny światowej pełnił funkcję inspektora księgarń filialnych. W czasie okupacji był prokurentem wydawnictwa i brał udział w akcjach ratowania polskich książek oraz w kolportażu wydawnictw konspiracyjnych.

Działalność wydawnicza po 1945 roku

Po wyzwoleniu otworzył w Warszawie księgarnię i antykwariat przy ulicy Sławkowskiej 8. W 1946 roku wrócił do Krakowa i założył własną firmę wydawniczą, Krakowskie Towarzystwo Wydawnicze Zygmunt Banek i Sp., którą kierował do likwidacji w 1951 roku.

W czasie prowadzenia wydawnictwa wykupił prawa do serii "Biblioteka Krytyczna Arcydzieł Literatury Polskiej i Obcej" od spadkobierców Zygmunta Jelenia z Tarnowa i opublikował w niej 34 tomy. W latach 1953–1958 pracował w Wydawnictwie Literackim. Był też członkiem zarządu miejscowego koła Związku Księgarzy Polskich.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Zygmunt Banek?
Zygmunt Stefan Banek urodził się 21 sierpnia 1892 roku w Lisiej Górze.
Z jakimi wydawnictwami był związany?
Przez wiele lat pracował w wydawnictwie Gebethner i Wolff, po wojnie założył Krakowskie Towarzystwo Wydawnicze, a w latach 1953–1958 pracował w Wydawnictwie Literackim.
Jaką serię wydawniczą opublikował i ile tomów ukazało się pod jego kierunkiem?
Wykupił prawa do serii "Biblioteka Krytyczna Arcydzieł Literatury Polskiej i Obcej" i opublikował w niej 34 tomy.
Jaką rolę pełnił Banek podczas okupacji?
Podczas okupacji był prokurentem wydawnictwa i uczestniczył w akcjach ratowania polskich książek oraz kolportowaniu publikacji konspiracyjnych.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Katarzyna Olszewska

Nazywam się Katarzyna Olszewska i w redakcji readingmalopolska.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Małopolską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również