Rynek Główny to główny plac Krakowa w dzielnicy I Stare Miasto. Powstał podczas lokacji miasta w drugiej połowie XIII wieku i od średniowiecza pełnił funkcję centrum handlu i życia publicznego. Przez jego przestrzeń przebiegała Droga Królewska, a od wschodu przylega plac Mariacki otaczający kościół Mariacki.
Historia Rynku Głównego
Miasto lokowano na prawie magdeburskim 5 czerwca 1257. Plac wytyczono na siatce szachownicowej jako kwadrat nieznacznie przekraczający 200 × 200 m. Deformacje kształtu wynikały z konieczności dostosowania do istniejącej zabudowy, między innymi kościoła św. Wojciecha.
Pierwsza wzmianka o rynku pojawia się około roku 1300 pod nazwą Ring. W 1358 Kazimierz Wielki zrzekł się prawa do większości obiektów stojących na rynku na rzecz miasta. Na przestrzeni wieków plac był miejscem uroczystych ingresów, hołdów i przysiąg — w 1525 odbył się hołd pruski, a w 1794 Tadeusz Kościuszko złożył przysięgę narodowi rozpoczynając powstanie.
Co znajduje się na Rynku Głównym?
Obecna przestrzeń Rynku jest mniej zabudowana niż kiedyś. W centralnej części stoją obiekty zachowane z dawnej funkcji handlowej i administracyjnej oraz kilka pamiątek historycznych.
- kościół św. Wojciecha
- wieża ratuszowa — pozostałość po ratuszu zburzonym w 1820 r.
- Sukiennice wraz z przyległymi kramami
- pomnik Adama Mickiewicza
- pomnik Piotra Skrzyneckiego i inne upamiętnienia oraz płyty pamiątkowe
Układ miasta i funkcje placu
Rynek zajmuje cztery kwartały miasta lokowanego według regularnego układu. Z placu wychodziło 11 głównych ulic. Cztery ulice przecinające się w środku tworzyły podział administracyjny na kwartały: Sławkowski, Rzeźniczy, Grodzki i Garncarski.
Wokół placu stoją kilkusetletnie kamienice i pałace mieszczące między innymi instytucje kulturalne oraz sklepy. Wśród znanych lokali wymieniane są restauracje Wierzynek (nr 15) i Hawełka – Tetmajerowska (nr 34). Przy placu znajduje się także kościół Mariacki.
Podziemia i zabudowa pod powierzchnią
Pod powierzchnią Rynku zachowały się liczne piwnice i średniowieczne przestrzenie handlowe. Poniżej głównej hali Sukiennic leży hala średniowieczna długa na około 100 m i wysoka na 5 m. Kramy Bogate od strony ul. Siennej zajmują około 1 200 m². Między wieżą ratuszową a Sukiennicami istnieje podziemne połączenie.
Podziemia Rynku jako oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa udostępniono zwiedzającym we wrześniu 2010.
Jarmark bożonarodzeniowy na Rynku
Coroczny jarmark bożonarodzeniowy odbywa się na Rynku Głównym. W 2024 roku zorganizowano tam 105 stoisk handlowych i gastronomicznych z udziałem kupców z Polski i z innych krajów. Na placu stanęła drewniana szopka autorstwa rzeźbiarza ludowego Józefa Lasika ze Stryszawy. W okresie świątecznym plac przyozdobiono ponad 600 choinkami pochodzącymi z plantacji świerków, a w kuźni kowalstwa oferowano podkówki z imionami kupujących.
Informacje praktyczne
- Adres: Rynek Główny, 31-422 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (189 348 opinii)
