Dół

Szlak II wojny światowej

Maków Podhalański

  • Maków Podhalański

    Miasteczko nad rzeką Skawą, w Beskidzie Makowskim. Do Makowa Podhalańskiego miały trafić w czasie II wojny światowej rysunki oraz jeden olejny obraz pochodzącego z Drohobycza polskiego prozaika żydowskiego pochodzenia, grafika, malarza i krytyka literackiego – Brunona Schulza.

    Maków Podhalański

    Miasteczko nad rzeką Skawą, w Beskidzie Makowskim. Do Makowa Podhalańskiego miały trafić w czasie II wojny światowej rysunki oraz jeden olejny obraz pochodzącego z Drohobycza polskiego prozaika żydowskiego pochodzenia, grafika, malarza i krytyka literackiego – Brunona Schulza.

    Z ustaleń badacza twórczości Schulza – Jerzego Ficowskiego (1924-2006) – na początku 1942 roku autor „Sklepów cynamonowych” przekazał dużą tekę rysunków i większy obraz swojemu koledze – Zbigniewowi Moroniowi, który przed wojną podobnie jak Schulz był nauczycielem w Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Drohobyczu.

    Autor „Sanatorium pod Klepsydrą”  zginął tragicznie 19 listopada 1942 roku. Moroń opuścił Drohobycz i przeniósł się do Makowa Podhalańskiego w roku 1944. Według ustaleń Ficowskiego po przybyciu do miasteczka kolega Schulza schował tekę w koszu z bielizną. Tuż przed wkroczeniem do Makowa wojsk radzieckich Niemcy ewakuowali część mieszkańców. Gdy Moroń powrócił do siebie tuż po wyzwoleniu miasteczka, zastał dom całkowicie obrabowany. Kosz z bielizną miał zniknąć, a obraz, podarty na kawałki, nie dał się już uratować. „Tak w latach sześćdziesiątych – wspomina Ficowski - zrelacjonował mi utratę bezcennego depozytu Zbigniew Moroń. Po latach − w 1985 roku − teka rysunków najniespodziewaniej odnalazła się wśród szpargałów zamkniętych w starej walizce brata Zbigniewa Moronia, Bogusława, w Gdańsku, po śmierci właściciela który do końca życia nie wiedział o tym, że rzekomo zaginione rysunki nigdy nie zostały skradzione”.

    W 1986 roku, dzięki pośrednictwu Jerzego Ficowskiego, warszawskie Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza odkupiło 70 rysunków i szkicownik Schulza.

  • Bruno Schulz

    Bruno Schulz (1892-1942) – wybitny polski prozaik żydowskiego pochodzenia, grafik, malarz i krytyk literacki, przez całe życie związany z Drohobyczem – miasteczkiem w województwie lwowskim miedzy Samborem a Stryjem. Jest autorem zbioru opowiadań pt. „Sklepy cynamonowe” oraz „Sanatorium pod Klepsydrą”, a także cyklu grafik zrealizowanych techniką cliché-verre w latach 1920-1922 pt. „Xięga bałwochwalcza”.

    Bruno Schulz

    Bruno Schulz (1892-1942) – wybitny polski prozaik żydowskiego pochodzenia, grafik, malarz i krytyk literacki, przez całe życie związany z Drohobyczem – miasteczkiem w województwie lwowskim miedzy Samborem a Stryjem. Jest autorem zbioru opowiadań pt. „Sklepy cynamonowe” oraz „Sanatorium pod Klepsydrą”, a także cyklu grafik zrealizowanych techniką cliché-verre w latach 1920-1922 pt. „Xięga bałwochwalcza”.

    W 1931 roku w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie w Pałacu Sztuki przy Plantach Schulz prezentował swój dorobek plastyczny. W tym samym roku odwiedził również Witkacego w Zakopanem, gdzie poznał Deborę Vogel, pisarkę, krytyczkę i tłumaczkę piszącą po polsku, w jidysz i po hebrajsku. To z późniejszej korespondencji miedzy Schulzem i Vogel miały się zrodzić „Sklepy cynamonowe”.