Krynica

Dół

Wokół Krynicy

Krynica

  • Literacka Krynica

    Rozwój Krynicy-Zdroju wiąże się już z odkryciem w XVII w. leczniczych wartości tutejszych źródeł mineralnych. Zaczątkiem uzdrowiska był zbudowany w 1794 roku Mały domek, w którym znalazły się pierwsze zakłady kąpielowe. Wielką erę Krynicy-Zdroju jako uzdrowiska rozpoczęła w 1856r. działalność Józefa Dietla - profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Powstały takie obiekty jak Stare Łazienki Mineralne, Stare Łazienki Borowinowe, Dom Zdrojowy, drewniana Pijalnia Główna z deptakiem, liczne pensjonaty i Teatr Modrzewiowy.

    Literacka Krynica

    Do rozwoju uzdrowiska przyczyniło się wybudowanie w 1876 roku linii kolejowej do Muszyny., przedłużonej w roku 1911 także do Krynicy-Zdroju. W końcu wieku XIX Krynica-Zdrój była modnym i elitarnym miejscem pobytu i spotkań wielu sławnych Polaków. Bywali tu m.in. J. Matejko, A. Grottger, H. Sienkiewicz, J.I. Kraszewski. W okresie międzywojennym przebywali tu również: L. Solski, H. Modrzejewska, W. Reymont, J. Tuwim, K.I. Gałczyński, J. Kiepura. Krynica-Zdrój znana jest z twórczości malarza prymitywisty Nikifora.

    Na literackim szlaku w Krynicy trzeba zobaczyć dwa pomniki. U podnóża Góry Parkowej na głównym deptaku Krynicy stoi pomnik Adama Mickiewicza. Popiersie wieszcza ustawiono tutaj w 1906 roku. Przed pomnikiem stoi dziewczyna z kwiatami. Według przewodników to Zosia z "Pana Tadeusza" lub Maria Wereszczakówna, młodzieńcza miłość Mickiewicza.

    W innej części parku na Górze Parkowej można odnaleźć zaułek Kraszewskiego. Aby do niego trafić trzeba przejść za galerię handlową i w pobliży rozlewni wód mineralnych wejść do parku. Zaułek to półokrągła ławeczka, nad którą ustawiono popiersie autora Starej baśni. Ławeczkę ustawiono w tym miejscu w roku 1879 na pamiątkę pobytu Kraszewskiego w Krynicy w roku 1866. Wówczas Kraszewski zatrzymał się w nieistniejącej już willi Trzy Róże. Trafił jednak na deszczowe lato. W Krynicy toczy się akcja sensacyjnego romansu Wielki nieznajomy.

    Atrakcje Krynicy-Zdroju:
    Krynica to popularny małopolski kurort. Zimą chętnie przyjeżdżają tutaj narciarze a w sezonie letnim miłośnicy muzyki. Od lat w sierpniu w krynicy odbywa się Festiwal im. Jana Kiepury. Na początku września w mieście odbywa się także Forum Ekonomiczne. W mieście coś dla siebie znajdą i miłośnicy aktywnego wypoczynku a także miłośnicy spacerów i niezobowiązujących rozmów przy leczniczych wodach mineralnych.

  • Hotel Patria

    Hotel Patria (obecnie sanatorium Patria) to miejsce kultowe. Charakterystyczny, modernistyczny budynek był własnością śpiewaka Jana Kiepury. Artysta wybudował go za trzy miliony dolarów. Patria była symbolem dobrego smaku i luksusu. W latach 30. XX wieku kręcono tu filmy.

    Hotel Patria

    Kiepura dbał o szczegóły. W Patrii było 200 pokoi, restauracja, sala teatralna, dwie windy, instalacja elektryczna, centrala telefoniczna, sygnalizacja świetlna nad drzwiami do poszczególnych pokoi, a także kotły centralnego ogrzewania, a nawet zegar, wszystkie te rzeczy były wyposażone w odrębne akumulatory.

    Kiepura z zagranicy sprowadził nie tylko meble ze szlachetnych gatunków drewna, palisandru i mahoniu, ale także niemal wszystkie urządzenia mechaniczne. Za ważną uważał promocję polskich marek. Zawsze akcentował polskie pochodzenie tych produktów, czy były to kafelki w łazienkach Patrii z warszawskich zakładów ceramicznych Józefów, czy pochodzące ze Lwowa marmurowe i alabastrowe okładziny na ścianach hotelu, czy wreszcie buty robione na miarę u pewnego znajomego szewca.

    W Patrii bywał m.in. Tadeusz Dołęga-Mostowicz. Wydarzeniem światowym była też wizyta w patrii holenderskiej księżniczki Julianny z mężem. Para wybrała Krynicę na swój miesiąc miodowy.

    Patria to obecnie sanatorium. Budynek częściowo zachował oryginalny wystrój, w tym marmury i alabastry, drzwi obrotowe, winda z lat 30, taras wypoczynkowy na dachu. Budynek można zobaczyć z zewnątrz (to działające sanatorium). Czasmi jednak jego drzwi są otwierane dla turystów. Tak było podczas jednej z edycji Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego.

  • W Dolinie Roztoki

    Maria Kownacka zauroczona pięknem Rytra napisała powieść o małym jelonku Rogaś z Doliny Roztoki. Poza mieszkańcami Rytra nie wiele osób wie, że rogaś istniał naprawdę. Jelonek miał na imię Jacek.

    W Dolinie Roztoki

    Historię jelonka doskonale pamięta pani Hanna, jedna ze starszych mieszkanek Rytra. To jej ojciec - leśniczy - przygarnął i wychował małego jelonka. Jak wspomina pani Hanna, rogasia wyrzucił potok podczas powodzi. Zwierze było wycieńczone i potrzebowało pomocy. Koźlątko karmiono butelką. Rogaś Jacek rósł i mężniał. W leśniczówce spędził kilka lat. Kiedy był już dorosłym jeleniem, leśnicy zaczęli uczyć go życia na wolności.

    Po wojnie historię jelonka usłyszała podczas pobytu w Rytrze Maria Kownacka. Autorka odwiedziła leśniczego i dobrze poznała historię Jacka. W książce nazwała go jednak Rogasiem z Doliny Roztoki.

    Wokół Rytra roztacza się Popradzki Park Krajobrazowy. Wytyczono w nim m.in. specjalną literacką ścieżkę edukacyjną Rogasiowy szlak w paśmie Radziejowej. Łączy on Małą i Wielką Roztokę. Trasa jest oznakowana. Na początku jest parking i plac zabaw. W leśniczówce w Małej Roztoce (po umówieniu z leśniczym) można zobaczyć salę edukacyjną i wziąć udział w lekcji o mieszkańcach tutejszych lasów.

    W Rytrze można zobaczyć też zamek z końca XIII w. Zamek pełnił funkcję ochronną komory celnej nad Popradem. Za panowania Władysława Łokietka zamek był częścią dóbr królewskich, natomiast od początku XV w. był w rękach dzierżawców. Aby dojechać do tego urokliwego zamku, trzeba w Rytrze skręcić w lewo na Suchą Strugę, a następnie za mostkiem ponownie w lewo. Stąd do zamku prowadzą już tabliczki. Podążając za ich wskazaniem trzeba iść lasem pod górę.

    Rytro to również ośrodek sportów zimowych. To tutaj działa stacja Ryterski Raj. Na sezon jeszcze poczekamy, ale również w lecie stacja oferuje atrakcje dla całych rodzin. Sa place zabaw, trasa dla miłośników ekstremalnej jazdy po górach na rowerach a także Rogasiowa karczma.

  • Piwniczna i Kosarzyska

    Będąc w Piwnicznej trzeba koniecznie wybrać się na Niemcową. W pobliżu szlaku stoi obelisk upamiętniający Szkołę nad obłokami, którą opisała Maria Kownacka.

    Piwniczna i Kosarzyska

    Szkoła na Niemcowej działała w latach 1938 - 1961. Utworzono ją dla dzieci z górskich przysiółków z okolic Piwnicznej. Salę lekcyjną utworzono w izbie u jednego z gospodarzy. Nauczyciel (czasami dwóch) na Niemcową dochodzili z Piwnicznej. Edward Grucela - jeden z nauczycieli ze szkoły - wspomina, że często trzeba było brnąć w śniegu po pas, by dotrzeć na zajęcia.

    Kilka lat temu w pobliżu miejsca, gdzie stała ta wyjątkowa szkoło odsłonięto tablicę pamiątkową. Wypisano na niej nazwiska nauczycieli, którzy pracowali nad "obłokami".

    W pobliżu znajduje się Chatka pod Niemcową, jedno z najstarszych studenckich schronisk w Beskidach. Wielu turystów uważa to miejsce za najpiękniejsze w polskich górach.

    W okolicach Piwnicznej warto też odwiedzić Kosarzyska. To przysiółek położony w wąskiej dolinie. Tutaj w latach 70. przyjeżdżał Adam Bahdaj, autor Wakacji z duchami, który na zboczach Eliaszówki wynajmował domek. Kosarzyska to także miejsce, gdzie urodziła się i spędziła dzieciństwo aktorka Danuta Szaflarska.

    Atrakcje Piwnicznej:

    W Piwnicznej nie ma problemu ze znalezieniem noclegu. Są ośrodki wczasowe oraz kwatery prywatne. Najbardziej popularne są piesze wędrówki, żywiołowo rozwija się kolarstwo górskie, popularna staje się górska turystyka konna.

    Rzeka Poprad przyciąga miłośników turystyki i sportów wodnych (spływy tratwami, kajakami, pontonami, wędkarstwo). W dzielnicy Zawodzie są place zabaw, baseny i ujęcia słynnej Piwniczanki. Niestety centrum Piwnicznej jest obecnie w remoncie. Pod pijalnię wód można przejść w kilka minut pieszo z rynku (przez kładkę na Popradzie), jeżeli jednak do tej części Piwnicznej chcemy dojechać autem, trzeba korzystać z objazdu przez miejscowość Młodów.

  • Muszyna

    Region muszyński, zarówno w przeszłości, jak i w czasach dzisiejszych, otwierał dla literatury swe podwoje, inspirując twórczo liczne grono pisarzy. Ten piękny zakątek Polski zachwycał i zachwyca artystów bogactwem przyrody, urodą górskiego krajobrazu, charakterystyczną, choć dziś zachowaną już tylko szczątkowo, dawną architekturą, czy też oryginalnymi, niespotykanymi w innych częściach kraju zwyczajami ludowymi i legendami.

    Muszyna

    Dla poezji współczesnej „odkrył” Muszynę Jerzy Harasymowicz, założył nawet grupę literacką pod tą nazwą. Grupa Muszyna skupiała pisarzy, głównie poetów, a nazwiska ich należą dziś do czołowych w naszej literaturze. Poeci z grupy Wylicz, wówczas jednej z młodszych w kraju, byli także zafascynowani złożonymi problemami tego zakątka Polski. Sprawy rozgrywające się tutaj były pretekstem do roztrząsania i rozwiązywania problemów ogólnoludzkich.

    Wiele tematów dla swego pisarstwa znajdowali w Muszynie, Krynicy, Tyliczu czy Żegiestowie prozaicy. Tu umiejscawiali akcje swych utworów między innymi: Józef Ignacy Kraszewski, Stanisław Pagaczewski, Adam Bahdaj oraz rodowity muszynianin – Adam Ziemianin.

    Atrakcje Muszyny:

    Miasto i Gmina Uzdrowiskowa Muszyna urokliwie położona wśród szczytów i potoków górskich, zajmuje ziemie leżące na południu województwa małopolskiego, na pograniczu polsko-słowackim w dolinie rzeki Poprad i dwóch jej dopływów potoków Szczawnik i Muszynka, na wysokości od 450 do 550 m n. p. m., najwyższą górą jest Jaworzyna 1114 m n.p.m.

    W skład Gminy Muszyna wchodzą trzy uzdrowiska: Muszyna, Złockie, Żegiestów. Każde warto odwiedzić. W Muszynie są darmowe pijalnie wód mineralnych, nad sanatorium korona warto odwiedzić ogród sensoryczny. Z położonej w nim wieży widokowej można zobaczyć Tatry! Sporym zainteresowaniem turystów - szczególnie w lecie - cieszy się kompleks basenów pod chmurką.