Dół

Szlak literatury żydowskiej

Kraków

  • ul. Berka Joselewicza 5

    Mieszkanie Mordechaja Gebirtiga

    Kinderjorn (Dziecięce lata), Rejzele czy Awrejml der marwicher (Abram złodziejaszek) to popularne żydowskie piosenki ludowe. Zostały napisane przez Mordechaja Gebirtiga, poetę z krakowskiego Kazimierza. W swojej twórczości utrwalił on przedwojenny świat ubogiej dzielnicy żydowskiej, jej atmosferę i mieszkańców.

    ul. Berka Joselewicza 5

    Mieszkanie Mordechaja Gebirtiga

    Kinderjorn (Dziecięce lata), Rejzele czy Awrejml der marwicher (Abram złodziejaszek) to popularne żydowskie piosenki ludowe. Zostały napisane przez Mordechaja Gebirtiga, poetę z krakowskiego Kazimierza. W swojej twórczości utrwalił on przedwojenny świat ubogiej dzielnicy żydowskiej, jej atmosferę i mieszkańców.

    Proste, pełne uroku piosenki były bardzo znane już za życia Gebirtiga, a jego postać obrosła legendą jeszcze przed wybuchem drugiej wojny światowej. Mówiło się na przykład, że kiedyś na podwórku domu, w którym mieszkał bard, pewien żebrak śpiewał Rejzele, nieznośnie fałszując. Poeta spróbował więc nauczyć go melodii, na co przybysz bardzo się obruszył. Odkrzyknął, że doskonale wie, jak śpiewać piosenkę, którą zna przecież od zawsze.

  • Fabryka Oskara Schindlera

    Jesienią 1939 roku, w czasie niemieckiej okupacji, do Krakowa przybył Oskar Schindler, sudecki Niemiec, który w bardzo krótkim czasie dorobił się fortuny, produkując i sprzedając na front naczynia emaliowane. W swojej fabryce przy ulicy Lipowej zatrudniał Polaków i Żydów. Był świadkiem nieludzkich prześladowań ludności żydowskiej przez Niemców, którzy utworzyli w krakowskiej dzielnicy Podgórze getto żydowskie, a następnie obóz pracy Plaszow (Płaszów). Schindler bardzo pomagał swoim pracownikom. W 1944 roku, w obliczu likwidacji krakowskiego obozu, przeniósł ich wraz z całą fabryką do Brünnlitz na Morawach. Tym samym uratował życie ponad 1200 osób.

    Fabryka Oskara Schindlera

    Jesienią 1939 roku, w czasie niemieckiej okupacji, do Krakowa przybył Oskar Schindler, sudecki Niemiec, który w bardzo krótkim czasie dorobił się fortuny, produkując i sprzedając na front naczynia emaliowane. W swojej fabryce przy ulicy Lipowej zatrudniał Polaków i Żydów. Był świadkiem nieludzkich prześladowań ludności żydowskiej przez Niemców, którzy utworzyli w krakowskiej dzielnicy Podgórze getto żydowskie, a następnie obóz pracy Plaszow (Płaszów). Schindler bardzo pomagał swoim pracownikom. W 1944 roku, w obliczu likwidacji krakowskiego obozu, przeniósł ich wraz z całą fabryką do Brünnlitz na Morawach. Tym samym uratował życie ponad 1200 osób.

    Wspomnienia ocalonych zainspirowały australijskiego pisarza Thomasa Keneally’ego do napisania powieści Lista Schindlera. Wyróżniona Nagrodą Bookera książka została następnie zekranizowana przez Stevena Spielberga. Za sprawą filmowej Listy Schindlera głośna stała się nie tylko postać Oskara Schindlera, ale także wojenna historia Krakowa. W latach 1939–1945 zginęło około sześćdziesięciu tysięcy krakowskich Żydów, czyli ponad dziewięćdziesiąt procent tej społeczności.

    Obecnie w Fabryce Schindlera (oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa) znajduje się multimedialna ekspozycja na temat drugiej wojny światowej w Krakowie. Turystyczny szlak Oskara Schindlera oprócz muzeum przy ul. Lipowej obejmuje także wiele innych miejsc związanych z osobą niemieckiego przemysłowca oraz z Listą Schindlera Spielberga. Film został w znacznej mierze zrealizowany w autentycznej scenerii Krakowa. Podążając śladami krakowskich Żydów, jego twórcy dotarli także do Oświęcimia.

    Lista Schindlera Thomasa Keneally’ego to jedna z licznych książek poruszających temat Zagłady Żydów w Małopolsce. Do najbardziej znanych należą także świadectwa Holokaustu takie jak Apteka w getcie krakowskim Tadeusza Pankiewicza oraz Czy to jest człowiek Primo Leviego.