Dół

Szlak kryminalny

Kraków

  • Wstęp

    Trudno się dziwić, że tak wielu autorów wybiera na miejsce akcji swoich kryminałów gród Kraka – to miasto ma potencjał tworzenia fabuł, w których króluje zbrodnia. Przepiękne okolice Rynku oraz wyjątkowy pod każdym względem Kazimierz, dawna dzielnica żydowska, to najchętniej odwiedzane przez turystów miejsca. Ich specyficzna zabudowa – doskonale zachowane kamienice oraz wąskie uliczki – pobudzają wyobraźnię.

    Wstęp

    Trudno się dziwić, że tak wielu autorów wybiera na miejsce akcji swoich kryminałów gród Kraka – to miasto ma potencjał tworzenia fabuł, w których króluje zbrodnia. Przepiękne okolice Rynku oraz wyjątkowy pod każdym względem Kazimierz, dawna dzielnica żydowska, to najchętniej odwiedzane przez turystów miejsca. Ich specyficzna zabudowa – doskonale zachowane kamienice oraz wąskie uliczki – pobudzają wyobraźnię. Okolice, które za dnia wydają się nie mieć dla spacerowiczów tajemnic, nocą pokazują swoje drugie oblicze – tętniące życiem puby i kluby, ciche kawiarenki, wykwintne restauracje lub opuszczone, puste i mroczne podwórza.

    Co ciekawe i godne podkreślenia, okolice Krakowa w wielu powieściach również pełnią bardzo ważną rolę – to stamtąd często pochodzą przestępcy, tam próbują się ukryć i tam czują się zazwyczaj bezpiecznie. Podkrakowskie miejscowości i wsie są więc tylko z pozoru ciche i spokojne...

  • ul. Lubicz

    Hotel Europejski stał się jednym ze strategicznych miejsc dla agentów C.K. Policji w powieści Krzysztofa Maćkowskiego Raport Badeni. Zatrzymał się w nim inżynier Zdzisław Kęsicki – świadek śmierci młodej, atrakcyjnej Judyty Badeni, która zastrzeliła się pewnego deszczowego ranka na Błoniach.

    ul. Lubicz

    Hotel Europejski stał się jednym ze strategicznych miejsc dla agentów C.K. Policji w powieści Krzysztofa Maćkowskiego Raport Badeni. Zatrzymał się w nim inżynier Zdzisław Kęsicki – świadek śmierci młodej, atrakcyjnej Judyty Badeni, która zastrzeliła się pewnego deszczowego ranka na Błoniach. Policjanci mają prawo przypuszczać, że tajemniczy mężczyzna, obywatel Warszawy, który do Krakowa przyjechał prosto z Paryża, nie jest tym, za kogo się podaje...

  • ul. Szpitalna

    To przypadek, że Gustaw Mahler, inspektor C.K. Policji, główny bohater Raportu Badeni Maćkowskiego, nazywa się tak samo jak światowej sławy kompozytor. Mieszka w sąsiedztwie starego antykwariatu, z którego często pożycza książki. Niestety, zazwyczaj zapomina o ich oddaniu. Ironiczne poczucie humoru i wrodzony instynkt śledczego pozwala mu na rozwiązanie każdej powierzonej przez zwierzchników sprawy – nie tylko zbrodni, ale również... skandali obyczajowych.

     

    ul. Szpitalna

    To przypadek, że Gustaw Mahler, inspektor C.K. Policji, główny bohater Raportu Badeni Maćkowskiego, nazywa się tak samo jak światowej sławy kompozytor. Mieszka w sąsiedztwie starego antykwariatu, z którego często pożycza książki. Niestety, zazwyczaj zapomina o ich oddaniu. Ironiczne poczucie humoru i wrodzony instynkt śledczego pozwala mu na rozwiązanie każdej powierzonej przez zwierzchników sprawy – nie tylko zbrodni, ale również... skandali obyczajowych.

  • ul. Floriańska

    Klientela restauracji Art Nouveau gorszy konserwatywnych mieszkańców Krakowa. To miejsce spotkań młodopolskich artystów, literatów i studentów, wyznających kult poezji znanego wywrotowca: Stanisława Przybyszewskiego. To również miejsce, w którym wieczorami łatwo spotkać inspektora Mahlera z Raportu Badeni Krzysztofa Maćkowskiego. Z wpiętą w klapę marynarki czerwoną magnolią obserwuje członków sekretnego klubu, których niemoralne zachowania nie powinny wypłynąć na światło dzienne.

    ul. Floriańska

    ul. Floriańska

    Klientela restauracji Art Nouveau gorszy konserwatywnych mieszkańców Krakowa. To miejsce spotkań młodopolskich artystów, literatów i studentów, wyznających kult poezji znanego wywrotowca: Stanisława Przybyszewskiego. To również miejsce, w którym wieczorami łatwo spotkać inspektora Mahlera z Raportu Badeni Krzysztofa Maćkowskiego. Z wpiętą w klapę marynarki czerwoną magnolią obserwuje członków sekretnego klubu, których niemoralne zachowania nie powinny wypłynąć na światło dzienne.

    Fot. Paweł Mazur

  • ul. Krupnicza

    Tu znajduje się „krytyczna kamienica”. Nie tylko mieszka w niej „ta lafirynda Zapolska z drugiego piętra”, ale mieszkanie wynajęła również Badeni (Krzysztof Maćkowski, Raport Badeni). Jakby tego było mało – ku udręce stróża, Izydora Kutka, jacyś wandale malują w bramie kamienicy hasła nawołujące do wstrzemięźliwości...

     

    ul. Krupnicza

    Tu znajduje się „krytyczna kamienica”. Nie tylko mieszka w niej „ta lafirynda Zapolska z drugiego piętra”, ale mieszkanie wynajęła również Badeni (Krzysztof Maćkowski, Raport Badeni). Jakby tego było mało – ku udręce stróża, Izydora Kutka, jacyś wandale malują w bramie kamienicy hasła nawołujące do wstrzemięźliwości...

  • Klasztor Dominikanów

    Dostojny gotyk kościoła, mrok krużganków, ciemne cele klasztorne. Miejsce zbrodni i... kwerend. W bibliotece zakonnej przetrwały bowiem inkwizycyjne dokumenty, które pozwoliły wysłannikowi Stolicy Apostolskiej – Carlosowi Chacalowi, jednemu z bohaterów Sekretu Kroke Małgorzaty i Michała Kuźmińskich - trafić na ślad pewnego bractwa, rozpracowywanego od wieków przez inkwizycję.

    Klasztor Dominikanów

    Dostojny gotyk kościoła, mrok krużganków, ciemne cele klasztorne. Miejsce zbrodni i... kwerend. W bibliotece zakonnej przetrwały bowiem inkwizycyjne dokumenty, które pozwoliły wysłannikowi Stolicy Apostolskiej – Carlosowi Chacalowi, jednemu z bohaterów Sekretu Kroke Małgorzaty i Michała Kuźmińskich - trafić na ślad pewnego bractwa, rozpracowywanego od wieków przez inkwizycję. XVI-wieczne archiwalia klasztorne stały się skarbnicą wiedzy zakazanej, źródłem wskazówek pozwalających na odszukanie legendarnego, starożytnego zwoju. Klasztor Dominikanów nie ma również tajemnic przed Józefem Marią Dyduchem, który w jego murach spędził, służąc Bogu, kilkanaście lat. W opowiadaniu Bezpański pies Irka Grina powraca tam na jedną noc, by odnaleźć mordercę ojca Bolesława Poręby i zmierzyć się z własną przeszłością.

  • Kazimierz

    Miejscem centralnym w powieści Sekret Kroke Małgorzaty i Michała Kuźmińskich jest krakowski Kazimierz. Ukryty tam manuskrypt stanowi cel poszukiwań trzech osób: księcia Michaiła Romanowa (najgorszego szpiega Trzeciej Rzeszy), brata Carlosa Chacala (służącego Watykanowi zakonnika o dwuznacznej przeszłości) oraz Maćka Messera (pierwszego nożyka warszawskiej Pragi, wynajętego przez tajemniczego Amerykanina). Kazimierz w powieści Kuźmińskich kipi kulturą żydowską – place i wąskie uliczki zapełniają plastycznie ukazani handlarze, żebracy, grajkowie i aktorzy wędrownych teatrzyków.

    Kazimierz

    Kazimierz

    Miejscem centralnym w powieści Sekret Kroke Małgorzaty i Michała Kuźmińskich jest krakowski Kazimierz. Ukryty tam manuskrypt stanowi cel poszukiwań trzech osób: księcia Michaiła Romanowa (najgorszego szpiega Trzeciej Rzeszy), brata Carlosa Chacala (służącego Watykanowi zakonnika o dwuznacznej przeszłości) oraz Maćka Messera (pierwszego nożyka warszawskiej Pragi, wynajętego przez tajemniczego Amerykanina). Kazimierz w powieści Kuźmińskich kipi kulturą żydowską – place i wąskie uliczki zapełniają plastycznie ukazani handlarze, żebracy, grajkowie i aktorzy wędrownych teatrzyków.

    Fot. Paweł Mazur

  • ul. św. Filipa

    Zaułek przy ul. św. Filipa 25 to miejsce jakby stworzone dla Michaiła Romanowa (Sekret Kroke Małgorzaty i Michała Kuźmińskich). Wąskie przejście i ciemna brama prowadzą do podejrzanego lokalu, w którym eleganccy mężczyźni rozparci na bordowych sofach mogą raczyć się drogimi trunkami i sycić wokalem jedynej w swoim rodzaju artystki estradowej – Rity Tanzer.

    ul. św. Filipa

    Zaułek przy ul. św. Filipa 25 to miejsce jakby stworzone dla Michaiła Romanowa (Sekret Kroke Małgorzaty i Michała Kuźmińskich). Wąskie przejście i ciemna brama prowadzą do podejrzanego lokalu, w którym eleganccy mężczyźni rozparci na bordowych sofach mogą raczyć się drogimi trunkami i sycić wokalem jedynej w swoim rodzaju artystki estradowej – Rity Tanzer. To miejsce dla wybranych, oferujące rozrywki zakazane. Przez okna, szczelnie zasłonięte ciężkimi, czerwonymi zasłonami, leniwie sączy się z wnętrza ciepłe światło. Słychać dźwięki pianina. Jest tam wszystko. Alkohol, kabaret oraz opium. I szpiedzy.

  • ul. Bożego Ciała

    Ulica ta stanowi granicę, na której dawniej kończyła się dzielnica żydowska. Znajdują się tu gotycka bazylika i zabudowania klasztorne kanoników regularnych. Zatrzymał się tam watykański wysłannik – brat Carlos Chacal, bohater Sekretu Kroke. Przy ul. Bożego Ciała mieszka również bohater kryminałów Irka Grina – były dominikanin, prywatny detektyw o specjalności rozwody (jego postać pojawia się w opowiadaniu Grina Bezpański pies oraz powieściach Orchidea oraz Pan Szatan).

    ul. Bożego Ciała

    Ulica ta stanowi granicę, na której dawniej kończyła się dzielnica żydowska. Znajdują się tu gotycka bazylika i zabudowania klasztorne kanoników regularnych. Zatrzymał się tam watykański wysłannik – brat Carlos Chacal, bohater Sekretu Kroke. Przy ul. Bożego Ciała mieszka również bohater kryminałów Irka Grina – były dominikanin, prywatny detektyw o specjalności rozwody (jego postać pojawia się w opowiadaniu Grina Bezpański pies oraz powieściach Orchidea oraz Pan Szatan). To eksdominikanin dość nietypowy. Jeździ subaru imprezą, w samochodzie słucha Miserere, jest elegancki, zadbany, wysportowany, kulturalny... A telefon odbiera, mówiąc niskim głosem: „Agencja Detektywów „Inkwizycja”, Józef Maria Dyduch, w czym możemy pomóc?”.

  • ul. Gazowa

    Jedyna taka meta na Kazimierzu. Warszawski akcent w Krakowie. Oszustwa, kradzieże, morderstwa, porwania? Wszystkie zlecenia kompania Marchewy wykona szybko, sprawnie i bez śladów. Tylko na ul. Gazowej! W powieści Sekret Kroke Kuźmińskich u Marchewy gości Maciek Messer, pierwszy nożyk warszawskiej Pragi. Postać legendarna.

    ul. Gazowa

    Jedyna taka meta na Kazimierzu. Warszawski akcent w Krakowie. Oszustwa, kradzieże, morderstwa, porwania? Wszystkie zlecenia kompania Marchewy wykona szybko, sprawnie i bez śladów. Tylko na ul. Gazowej! W powieści Sekret Kroke Kuźmińskich u Marchewy gości Maciek Messer, pierwszy nożyk warszawskiej Pragi. Postać legendarna. Błysk jego stalowych oczu jest ostatnią rzeczą, którą nieszczęśnik, który się z nim spotkał, widzi przed śmiercią. Jego celem na Kazimierzu nie są jednak gardła zamożnych Żydów, a legendarny rękopis.

  • ul. Józefa

    Mieszkanie przy ul. Józefa 11, należące do starego antykwariusza Jakuba Rosenberga, bohatera Sekretu Kroke, było oazą spokoju i ostoją tradycji żydowskiej. Do czasu. Pewnej nocy zjawił się w nim bowiem profesor z Pragi, który przekazał handlarzowi starzyzną niepozorny pakunek.

    ul. Józefa

    ul. Józefa

    Mieszkanie przy ul. Józefa 11, należące do starego antykwariusza Jakuba Rosenberga, bohatera Sekretu Kroke, było oazą spokoju i ostoją tradycji żydowskiej. Do czasu. Pewnej nocy zjawił się w nim bowiem profesor z Pragi, który przekazał handlarzowi starzyzną niepozorny pakunek. Rankiem następnego dnia odnaleziono jego zwłoki na ul. Szerokiej. Od tamtej pory na Kazimierzu zmieniło się wszystko. Nocną ciszę przerywały strzelaniny, bramy zaludnili policyjni agenci, a spacery dachami stały się najdogodniejszym sposobem komunikacji.

    Fot. Paweł Mazur

  • Planty

    Krakowskie Planty tętnią życiem. W Sekrecie Kroke Kuźmińskich jest to miejsce przechadzek zamożnych mieszczan, dumnie manifestujących swoją polskość. Na co dzień i podczas świąt narodowych. Trzeciego maja przez Planty przelewa się fala krzyczących, odświętnie ubranych krakowian.

    Planty

    Krakowskie Planty tętnią życiem. W Sekrecie Kroke Kuźmińskich jest to miejsce przechadzek zamożnych mieszczan, dumnie manifestujących swoją polskość. Na co dzień i podczas świąt narodowych. Trzeciego maja przez Planty przelewa się fala krzyczących, odświętnie ubranych krakowian. Jest to także miejsce spotkań, rozmów, kontaktów z informatorami, pościgów, skandali oraz... niezbyt przyjemnych pobudek (Teczka Glizdy, czyli pułapka na pismaka Marka Harnego). Na Plantach bardzo łatwo również spotkać mistrza (bohatera kryminałów Marcina Świetlickiego), wyprowadzającego sukę na spacer.

  • Radio Kraków

    Prowincjonalne zagadki kryminalne Michała Rusinka i Antoniny Turnau to cykl słuchowisk, który emitowany był na antenie Radia Kraków. Wydany został również w formie niewielkiej książeczki. Pan Wincenty (czujący powołanie pisarskie) i pan Ludwik (zapalony czytelnik), w asyście pani Jadwini, niestrudzenie podającej espresso, w każdym opowiadaniu starają się rozwikłać jakąś prowincjonalną zagadkę... Historie skonstruowane są w taki sposób, by czytelnik sam miał szansę na ich rozwiązanie. Dla niecierpliwych podane zostały odpowiedzi.

     

    Radio Kraków

    Prowincjonalne zagadki kryminalne Michała Rusinka i Antoniny Turnau to cykl słuchowisk, który emitowany był na antenie Radia Kraków. Wydany został również w formie niewielkiej książeczki. Pan Wincenty (czujący powołanie pisarskie) i pan Ludwik (zapalony czytelnik), w asyście pani Jadwini, niestrudzenie podającej espresso, w każdym opowiadaniu starają się rozwikłać jakąś prowincjonalną zagadkę... Historie skonstruowane są w taki sposób, by czytelnik sam miał szansę na ich rozwiązanie. Dla niecierpliwych podane zostały odpowiedzi.

  • ul. Jagiellońska

    Przy ul. Jagiellońskiej (w XVI wieku: Przecznicy Żydowskiej), mieści się Collegium Maius – najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studiuje w nim Kacper Ryx, bohater cyklu powieści historycznych Mariusza Wollnego.

    ul. Jagiellońska

    Przy ul. Jagiellońskiej (w XVI wieku: Przecznicy Żydowskiej), mieści się Collegium Maius – najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studiuje w nim Kacper Ryx, bohater cyklu powieści historycznych Mariusza Wollnego. To żak o nieprzeciętnej inteligencji, refleksie i odwadze. Sierota, podrzucony jako niemowlę pod furtę krakowskiego kościoła Duchaków (kościół Świętego Krzyża). Miał w życiu wiele szczęścia. Również do przyjaciół. Zwrócił na siebie uwagę samego Jana Kochanowskiego, który zarekomendował jego usługi biskupowi Padniewskiemu, któremu skradziono królewską pieczęć. Uwieńczone sukcesem poszukiwania pozwoliły na otrzymanie oficjalnego tytułu Inwestygatora Jego Królewskiej Mości i wszczęcie kolejnych śledztw...

  • ul. św. Tomasza

    Szynk U Balcera przy ul. Szpiglarskiej, w zaułku przy kościele św. Jana (dziś znanym jako Zaułek Niewiernego Tomasza), prowadzony jest przez opiekunkę Kacpra Ryxa. To gospoda o bardzo dobrej sławie, śmiało konkurująca z najlepszymi lokalami w Krakowie z powieści Mariusza Wollnego.

    ul. św. Tomasza

    Szynk U Balcera przy ul. Szpiglarskiej, w zaułku przy kościele św. Jana (dziś znanym jako Zaułek Niewiernego Tomasza), prowadzony jest przez opiekunkę Kacpra Ryxa. To gospoda o bardzo dobrej sławie, śmiało konkurująca z najlepszymi lokalami w Krakowie z powieści Mariusza Wollnego. To również miejsce, w którym łatwo można spotkać Jana Kochanowskiego, Łukasza Górnickiego, a także młodego, choć duchem nadzwyczaj dojrzałego poetę – Mikołaja Sępa, zwyczajowo wznoszącego przedziwny toast: „Bo wszystko jest marność. Memento mori!”.

  • Mały Rynek

    Mistrz, bohater kryminałów Marcina Świetlickiego (Dwanaście, Trzynaście, Jedenaście oraz napisanego wspólnie z Gają Grzegorzewską i Irkiem Grinem pastiszu powieści kryminalnej, Orchidei) mieszka w jednej z kamienic otaczających Mały Rynek. Wszyscy mówią na niego po prostu: mistrz - od tytułowej roli, którą zagrał jako dziecko w popularnym serialu Mały mistrz na tropie.

    Mały Rynek

    Mistrz, bohater kryminałów Marcina Świetlickiego (Dwanaście, Trzynaście, Jedenaście oraz napisanego wspólnie z Gają Grzegorzewską i Irkiem Grinem pastiszu powieści kryminalnej, Orchidei) mieszka w jednej z kamienic otaczających Mały Rynek. Wszyscy mówią na niego po prostu: mistrz - od tytułowej roli, którą zagrał jako dziecko w popularnym serialu Mały mistrz na tropie. Zazwyczaj mistrz pije alkohol i pali papierosy. A jeśli nie pije, myśli o swoim życiu. A jeśli nie myśli i nie pije, to wyprowadza sukę na spacer. Czasami prowadzi coś w rodzaju śledztwa. Traf chciał, że akurat w mieszkaniu mistrza, w ścianie, zamurowano przed wiekami pewną skrzynkę, której zawartość nigdy nie powinna zostać ujawniona (Orchidea). Znalazła ją przypadkiem suka – dogryzła się do niej, gdy czując niedobór składników mineralnych, zaczęła instynktownie pochłaniać ścianę...

  • Rynek Główny

    Bar Vis à vis, zwany potocznie Zwisem, ale także Pierwszy lokal na Stolarskiej po lewej stronie idąc od Małego Rynku (czyli U Księdza), Piękny Pies, Biuro oraz Dym – tam najłatwiej można spotkać mistrza. W "metafizyczno-alkoholowej" powieści Jedenaście bohater Świetlickiego, tułając się od baru do baru, między wspomnieniami a zamazaną i niewyraźną rzeczywistością, rozmytą w wódce i przesłoniętą dymem papierosowym, zastanawia się, kto zabił jego znajomego – Doktora. W Orchidei natomiast, dziwnym zbiegiem okoliczności, wszyscy zawsze spotykają się z Zwisie.

    Rynek Główny

    Rynek Główny

    Bar Vis à vis, zwany potocznie Zwisem, ale także Pierwszy lokal na Stolarskiej po lewej stronie idąc od Małego Rynku (czyli U Księdza), Piękny Pies, Biuro oraz Dym – tam najłatwiej można spotkać mistrza. W "metafizyczno-alkoholowej" powieści Jedenaście bohater Świetlickiego, tułając się od baru do baru, między wspomnieniami a zamazaną i niewyraźną rzeczywistością, rozmytą w wódce i przesłoniętą dymem papierosowym, zastanawia się, kto zabił jego znajomego – Doktora. W Orchidei natomiast, dziwnym zbiegiem okoliczności, wszyscy zawsze spotykają się z Zwisie.

    Fot. Paweł Mazur

  • ul. Zwierzyniecka

    Tu swoje biuro detektywistyczne ma Julia Dobrowolska, prywatna detektywka, bohaterka kryminałów Gai Grzegorzewskiej Żniwiarz, Noc z czwartku na niedzielę, Topielica oraz napisanej wspólnie z Irkiem Grinem i Marcinem Świetlickim Orchidei. Julia to wyrafinowana blond piękność z blizną na twarzy, która uwielbia markowe ubrania, trochę za dużo pali i trochę za dużo przeklina.

    ul. Zwierzyniecka

    Tu swoje biuro detektywistyczne ma Julia Dobrowolska, prywatna detektywka, bohaterka kryminałów Gai Grzegorzewskiej Żniwiarz, Noc z czwartku na niedzielę, Topielica oraz napisanej wspólnie z Irkiem Grinem i Marcinem Świetlickim Orchidei. Julia to wyrafinowana blond piękność z blizną na twarzy, która uwielbia markowe ubrania, trochę za dużo pali i trochę za dużo przeklina. Wbrew początkowej niechęci do tego typu inicjatyw, po wydarzeniach opisanych w Żniwiarzu, występuje razem z dziennikarzem śledczym – Wiktorem Bergenem – w popularnym programie telewizyjnym.

  • ul. Paulińska 2

    Tu znajduje się mieszkanie Karteczkowego Mordercy, groteskowej postaci, która pojawia się w Orchidei, pastiszu kryminału. Nietypowy morderca, kierowany niezdrowym popędem, zostawia przy ciałach swoich ofiar karteczki z intrygującymi napisami, takimi jak: „A KUKU, JESTEŚ NIEŻYWA”, „CO MA WISIEĆ NIE UTONIE”, „PRZYJDŹ WIECZOREM BĘDĘ SAM” czy „KAŻDY Z WĄSEM JEST ALFONSEM”.

     

    ul. Paulińska 2

    Tu znajduje się mieszkanie Karteczkowego Mordercy, groteskowej postaci, która pojawia się w Orchidei, pastiszu kryminału. Nietypowy morderca, kierowany niezdrowym popędem, zostawia przy ciałach swoich ofiar karteczki z intrygującymi napisami, takimi jak: „A KUKU, JESTEŚ NIEŻYWA”, „CO MA WISIEĆ NIE UTONIE”, „PRZYJDŹ WIECZOREM BĘDĘ SAM” czy „KAŻDY Z WĄSEM JEST ALFONSEM”.