Wielka Wieś

  • Wielka Wieś

    Gmina Wielka Wieś znajduje się w powiecie krakowskim, w sąsiedztwie Krakowa od strony północno-zachodniej, tuż za Bronowicami. Położona jest malowniczo pośród Dolinek Podkrakowskich
    i nieopodal Ojcowskiego Parku Narodowego.

     

    Teksty opracowała Gminna Biblioteka Publiczna w Wielkiej Wsi.

     

    Wielka Wieś

    Gmina Wielka Wieś znajduje się w powiecie krakowskim, w sąsiedztwie Krakowa od strony północno-zachodniej, tuż za Bronowicami. Położona jest malowniczo pośród Dolinek Podkrakowskich
    i nieopodal Ojcowskiego Parku Narodowego.

     

    Teksty opracowała Gminna Biblioteka Publiczna w Wielkiej Wsi.

  • Oskar Kolberg

    Wybitny polski etnograf, folklorysta i kompozytor. Jako pierwszy w polskiej etnografii zebrał i usystematyzował według regionów rodzimą kulturę ludową w wielotomowym, monumentalnym dziele zatytułowanym Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce (zawiera ono około 12 tysięcy pieśni, 1250 podań, 670 bajek. 2700 przysłów, 350 zagadek i wiele innych dokumentów kultury ludowej).

    Oskar Kolberg

    (ur. 22 lutego 1814 w Przysusze, zm. 3 czerwca 1890 w Krakowie)

    Wybitny polski etnograf, folklorysta i kompozytor. Jako pierwszy w polskiej etnografii zebrał i usystematyzował według regionów rodzimą kulturę ludową w wielotomowym, monumentalnym dziele zatytułowanym Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce (zawiera ono około 12 tysięcy pieśni, 1250 podań, 670 bajek. 2700 przysłów, 350 zagadek i wiele innych dokumentów kultury ludowej).


    Wiele lat spędził we wsi Modlnica, gdzie korzystając z zaproszenia Józefa Konopki, mieszkał we dworze Konopków (obecnie jest to Ośrodek Recepcyjno-Konferencyjny Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, we dworze znajduje się Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego - Oddział w Modlnicy, dostępny dla zwiedzających). Do Modlnicy Kolberg przeniósł się z Warszawy w 1871 roku i pozostał w niej przez 13 lat – do października roku 1884. Duża część listów, zgromadzonych w opublikowanych 3 tomach Korespondencji Oskara Kolberga, napisana jest właśnie z Modlnicy. Ponadto w dowód wdzięczności dzieła Krakowskie zadedykował Konopkom. Na pierwszej stronie części I czytamy: „Przezacnej rodzinie Konopków w Tomaszowicach, Modlnicy i Mogilanach w dowód długoletniej przyjaźni pracę niniejszą wdzięcznem sercem poświęca O. Kolberg.” We wszystkich czterech częściach dotyczących regionu krakowskiego wiele przykładów pochodzi właśnie z Modlnicy, Tomaszowic  i okolic (m. in. przedstawienia chat chłopskich, czy ubioru tutejszej ludności. Część rysunków wykonał Tadeusz Konopka).

  • Józef Konopka

    (ur. 1818 w Modlnicy Wielkiej [obecnie Modlnica] pod Krakowem, zm. 1880)

    Właściciel ziemski, z zamiłowania etnograf, pan we dworze w Modlnicy. Zebrał okoliczne pieśni i przysłowia ludowe i wydał je w książce Pieśni Ludu Krakowskiego (Kraków 1841).

     

    Józef Konopka

    (ur. 1818 w Modlnicy Wielkiej [obecnie Modlnica] pod Krakowem, zm. 1880)

    Właściciel ziemski, z zamiłowania etnograf, pan we dworze w Modlnicy. Zebrał okoliczne pieśni i przysłowia ludowe i wydał je w książce Pieśni Ludu Krakowskiego (Kraków 1841).

  • Zofia Solarzowa

    Autorka setek pieśni o głębokiej treści społecznej. Wraz z mężem, Ignacym Solarzem, brała udział w tworzeniu pierwszego w Polsce Uniwersytetu Ludowego (Wiejski Uniwersytet Ludowy w Szycach, od 1930 Wiejski Uniwersytet Orkanowy), gdzie pracowała jako wykładowca do jego zamknięcia przez władze w 1931 r. Prowadziła działalność pedagogiczną w tym właśnie Wiejskim Uniwersytecie Ludowym w Szycach, Uniwersytecie Teatralnym i w zespołach śpiewaczych.

    Zofia Solarzowa

    Zofia Solarzowa

    (ur. 8 lutego 1902, zm. 22 stycznia 1988)

    Autorka setek pieśni o głębokiej treści społecznej. Wraz z mężem, Ignacym Solarzem, brała udział w tworzeniu pierwszego w Polsce Uniwersytetu Ludowego (Wiejski Uniwersytet Ludowy w Szycach, od 1930 Wiejski Uniwersytet Orkanowy), gdzie pracowała jako wykładowca do jego zamknięcia przez władze w 1931 r. Prowadziła działalność pedagogiczną w tym właśnie Wiejskim Uniwersytecie Ludowym w Szycach, Uniwersytecie Teatralnym i w zespołach śpiewaczych. Opublikowane utwory Zofii Solarzowej: Teatr z pieśni 1933, Pieśni Wiejskiego Uniwersytetu Orkanowego 1946, Hej, ode wsi... 1953, Sami tworzymy teatr 1960, Koszulka (sztuka sceniczna), Skalni ludzie (opowiadania) 1967, Do niebieskich pował (śpiewnik) 1986. Ponadto jej sztuki sceniczne t.j.: Trzeba zbudować most, Kowary, Towarzysz, Magia w Brusie, Inscenizacja pieśni dla dzieci grane były na różnych scenach teatralnych
    we Lwowie, Krakowie, Łodzi i Warszawie.


    Najwięcej o Zofii Solarzowej oraz o Wiejskim Uniwersytecie Orkanowym w Szycach można dowiedzieć się z jej autobiograficznej książki Mój pamiętnik wydanej w 1973. Na kartach pamiętnika, podobnie jak niegdyś w Szycach, pojawiają się znane i cenione postacie polskiej literatury. Przyjeżdżali oni wielokrotnie do Szyc, aby wygłaszać swe referaty i spotykać się ze słuchaczami Wiejskiego Uniwersytetu Ludowego. Byli to  m.in.:
    Adam Polewka (ur. 4 marca 1903 w Krakowie, zm. 1 października 1956 w Krakowie) – polski publicysta i pisarz, autor Kocham i nienawidzę – zbiór felietonów oraz Igrce w gród walą – widowisko.
    Władysław Orkan (ur. 27 listopada 1875 w Porębie Wielkiej, zm. 14 maja 1930 w Krakowie) – pisarz tworzący w okresie Młodej Polski. Pisał wiersze, dramaty, powieści i nowele, a także utwory publicystyczne, w tym reportaż Drogą Czwartaków, w którym zawarł własne wspomnienia kapitana Legionów.
    Wojciech Skuza (ur. 6 kwietnia 1908 w Łubnicach, zm. 27 sierpnia 1942) – polski poeta, pisarz, publicysta. Autor książek: Kolorowe słowa 1932, Rzecz o Wojciechu Bartosie Głowackim 1933,  Fornale 1937
    Leon Kruczkowski (ur. 28 czerwca 1900 w Krakowie, zm. 1 sierpnia 1962 w Warszawie) – pisarz i publicysta. Pisał powieści, opowiadania, poezję, dramaty i eseje. Jego najbardziej znane utwory to: Kordian i cham, Niemcy, Pierwszy dzień wolności.

  • Józef Lachner

    Folklorysta, muzyk, społecznik i nauczyciel. Podobnie jak Oskar Kolberg pozyskał wsparcie dla swych pasji u rodziny Konopków – ówczesnego właściciela modlnickiego majątku Adama Nowiny Konopki. Lachner zafascynowany był kulturą ludową, zebrał od najstarszych ludzi wiele informacji, tekstów, zapisów muzycznych lokalnego folkloru. Zapisując piosenki starał się zachować gwarę ludową. Niektóre pozycje są wręcz perełkami poezji ludowej. Zebrane przez niego materiały zostały wydane w 1988 pt. Podkrakowskie piosenki ludowe.

    Józef Lachner

    Józef Lachner

    (ur. 6 marca 1907, zm. 1990)

    Folklorysta, muzyk, społecznik i nauczyciel. Podobnie jak Oskar Kolberg pozyskał wsparcie dla swych pasji u rodziny Konopków – ówczesnego właściciela modlnickiego majątku Adama Nowiny Konopki. Lachner zafascynowany był kulturą ludową, zebrał od najstarszych ludzi wiele informacji, tekstów, zapisów muzycznych lokalnego folkloru. Zapisując piosenki starał się zachować gwarę ludową. Niektóre pozycje są wręcz perełkami poezji ludowej. Zebrane przez niego materiały zostały wydane w 1988 pt. Podkrakowskie piosenki ludowe.


    Był animatorem regionalnej aktywności artystycznej, muzycznych i artystycznych pasji. Działał w Wiejskim Uniwersytecie Ludowym w Szycach, w Związku Teatrów i  Chórów Ludowych, kierował Teatrem Regionalnym w Krakowie i Szkoła Powszechną w Modlnicy. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

  • Tadeusz Jędrzejowski

    (ur. 24 marca 1925)

    Społecznik, kombatant II wojny światowej, autor książki wydanej 2007 roku Czajowice dawniej i dziś. Zarys monografii zawierającej szereg cennych informacji geograficznych, kulturowych i historycznych.

     

    Tadeusz Jędrzejowski

    (ur. 24 marca 1925)

    Społecznik, kombatant II wojny światowej, autor książki wydanej 2007 roku Czajowice dawniej i dziś. Zarys monografii zawierającej szereg cennych informacji geograficznych, kulturowych i historycznych.

  • Brat Bogumił Marian Adamczyk

    (ur. 09 października 1931)

    Pustelnik, autor wieloczęściowej epopei ewangelicznej Pan Jezus oraz Listy z pokutnej trasy i Dzieci Boże, Dwie katedry. W 1963 r. przeniósł się na teren Ojcowskiego Parku Narodowego, gdzie w grocie masywu skalnego Sukiennice, w Prądniku Korzkiewskim, na skraju lasu zbudował chatę pustelniczą, w której mieszka do dziś. Zaangażowany jest w prace rekolekcyjną, a także związany z Polskim Domem w Starej Jerozolimie i czynny jako przewodnik grup pielgrzymkowych po Ziemi Świętej.

     

    Brat Bogumił Marian Adamczyk

    (ur. 09 października 1931)

    Pustelnik, autor wieloczęściowej epopei ewangelicznej Pan Jezus oraz Listy z pokutnej trasy i Dzieci Boże, Dwie katedry. W 1963 r. przeniósł się na teren Ojcowskiego Parku Narodowego, gdzie w grocie masywu skalnego Sukiennice, w Prądniku Korzkiewskim, na skraju lasu zbudował chatę pustelniczą, w której mieszka do dziś. Zaangażowany jest w prace rekolekcyjną, a także związany z Polskim Domem w Starej Jerozolimie i czynny jako przewodnik grup pielgrzymkowych po Ziemi Świętej.