Oświęcim

  • Oświęcim

    Oświęcim to 800-letnie miasto położone nad rzeką Sołą, nieopodal granicy województw małopolskiego i śląskiego. Dziś liczy 40 tysięcy mieszkańców. W latach 1940-1945 na terenie Oświęcimia i okolic funkcjonował największy niemiecki obóz koncentracyjny, składający się z trzech części: Auschwitz I, Auschwitz II-Birkenau, Auschwitz III-Monowitz oraz czterdziestu podobozów.

     

    Oświęcim

    Oświęcim to 800-letnie miasto położone nad rzeką Sołą, nieopodal granicy województw małopolskiego i śląskiego. Dziś liczy 40 tysięcy mieszkańców. W latach 1940-1945 na terenie Oświęcimia i okolic funkcjonował największy niemiecki obóz koncentracyjny, składający się z trzech części: Auschwitz I, Auschwitz II-Birkenau, Auschwitz III-Monowitz oraz czterdziestu podobozów.

  • Pisarze w Auschwitz

    Więźniami Auschwitz było wielu pisarzy. Laureat pokojowej Nagrody Nobla z 1986 roku Élie Wiesel opisał w Nocy (1958) swoje przeżycia z perspektywy chłopca. Imre Kertész (literacka Nagroda Nobla w 2002) zasłynął jako autor „trylogii ludzi bez losu”. Bohaterka innej jego powieści, Likwidacji (2002), odwiedza dzisiejsze muzeum Auschwitz-Birkenau: „Z trudem wytrzymywałam gwar rozmów w autobusie. Wreszcie dojechaliśmy na miejsce i weszliśmy do hali przypominającej pawilon kasowy dużego kąpieliska. Dookoła było pełno prospektów we wszystkich językach świata. Informatory na temat zniżek dla grup itd. Za przeszkloną tylną ścianą widniały niczym obietnica szare murowane baraki. Ludzie tłoczyli się na wąskich uliczkach. Kobiety, mężczyźni, dzieci”.

    Pisarze w Auschwitz

    Więźniami Auschwitz było wielu pisarzy. Laureat pokojowej Nagrody Nobla z 1986 roku Élie Wiesel opisał w Nocy (1958) swoje przeżycia z perspektywy chłopca. Imre Kertész (literacka Nagroda Nobla w 2002) zasłynął jako autor „trylogii ludzi bez losu”. Bohaterka innej jego powieści, Likwidacji (2002), odwiedza dzisiejsze muzeum Auschwitz-Birkenau: „Z trudem wytrzymywałam gwar rozmów w autobusie. Wreszcie dojechaliśmy na miejsce i weszliśmy do hali przypominającej pawilon kasowy dużego kąpieliska. Dookoła było pełno prospektów we wszystkich językach świata. Informatory na temat zniżek dla grup itd. Za przeszkloną tylną ścianą widniały niczym obietnica szare murowane baraki. Ludzie tłoczyli się na wąskich uliczkach. Kobiety, mężczyźni, dzieci”.

    Nie sposób wspomnieć o wszystkich więźniach Auschwitz, którzy przeżyli wojnę i których tragedia znalazła wyraz w ich twórczości literackiej. Są wśród nich m.in. pisarki: Charlotte Delbo (1913-1985), Halina Birenbaum (ur. 1929), Zofia Posmysz (ur. 1923) czy Batsheva Dagan (ur. 1925) czy Zofia Kossak-Szczucka (1889-1968).

    Wśród polskich twórców trzeba wymienić m.in.: Tadeusza Borowskiego (1922-1951) – autora opowiadań ze zbiorów Pożegnanie z Marią i Kamienny świat (1948) oraz Tadeusza Hołuja (1916-1985) – prozaika, poety i dramaturga. [ezp].

  • Ogólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego

    Ogólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego została ustanowiona w 1994 roku, za książkę wydaną w 1993, przez Fundację “Książka dla Dziecka” i redakcję czasopisma o książce dla dziecka “Guliwer”. Nagrodę ustanowiono w hołdzie dla znakomitego polskiego pisarza dla dzieci i młodzieży, którego książki cechuje humor i silna wiara w prymat dobra. Jest przyznawana co rok żyjącemu polskiemu autorowi za wyróżniającą się podobnymi cechami książkę literacką dla dzieci młodszych, opublikowaną po raz pierwszy w roku poprzedzającym kolejną edycję nagrody.

    Ogólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego

    Ogólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego

    Ogólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego została ustanowiona w 1994 roku, za książkę wydaną w 1993, przez Fundację “Książka dla Dziecka” i redakcję czasopisma o książce dla dziecka “Guliwer”. Nagrodę ustanowiono w hołdzie dla znakomitego polskiego pisarza dla dzieci i młodzieży, którego książki cechuje humor i silna wiara w prymat dobra. Jest przyznawana co rok żyjącemu polskiemu autorowi za wyróżniającą się podobnymi cechami książkę literacką dla dzieci młodszych, opublikowaną po raz pierwszy w roku poprzedzającym kolejną edycję nagrody.

    Od 2004 roku rolę organizatora nagrody przejęła Oświęcimska Biblioteka. Książki mogą zgłaszać wydawcy, czytelnicy, a także biblioteki i inne zainteresowane instytucje.

    O przyznaniu nagrody decyduje jury złożone z wybitnych badaczy, znawców literatury dziecięcej i bibliotekarzy: prof. Joanna Papuzińska, dr Anna Maria Krajewska, dr Grażyna Lewandowicz-Nosal, dr Małgorzata Chrobak, mgr Jerzy Kumiega, mgr Ewa Świerżewska, mgr Aneta Satława oraz mgr Stanisława Niedziela.

    Realizacja projektu służy promocji książek dla dzieci, nie tylko wśród najmłodszych czytelników. Inicjowanie aktywności wśród dorosłych: autorów, wydawców, wychowawców, rodziców i opiekunów stanowi podstawę do stymulowania potrzeb czytelniczych wśród najmłodszego pokolenia. W ramach projektu Nagroda Literacka im. K. Makuszyńskiego Biblioteka realizuje różnorodne formy popularyzujące ideę Nagrody, postać i twórczość patrona Nagrody oraz książki zgłoszone, nominowane i nagrodzone w danym roku. Zwieńczeniem całorocznych działań jest uroczysta gala wręczenia nagrody.

    Laureaci otrzymują wówczas statuetkę Koziołka Matołka z brązu, wykonaną przez znakomitego rzeźbiarza Andrzeja Renesa, twórcę pomnika Kornela Makuszyńskiego z Koziołkiem Matołkiem w Zakopanem przed willą “Opolanka”, gdzie znajduje się muzeum Makuszyńskiego.

    Zabawy literackie i taneczne oraz baśniowe zagadki z udziałem bajkowych wróżek, a także konkursy plastyczne, malowanie twarzy, balonowe dmuchawce, wielkie bańki mydlane i spotkanie z Koziołkiem Matołkiem to tylko nieliczne atrakcje, które towarzyszą temu wydarzeniu. Wydarzenie uświetnia występ teatrzyku kukiełkowego działającego w bibliotece, któremu prof. Joanna Papuzińska oficjalnie nadała imię Rozwesołek. Po wręczeniu statuetki Koziołka publiczność uczestniczy w spotkaniach autorskich z nagrodzonym pisarzem.

    Joanna Papuzińska w jednym z wywiadów powiedziała: “Nagrodę Literacką im. Kornela Makuszyńskiego ustanowiliśmy – pragnąc, by nazwiska najlepszych współczesnych polskich autorów piszących dla dzieci znane były wszystkim i aby nie ginęły w zapomnieniu wśród stosów kolorowych disnejek”.

    Warto podkreślić, że Nagroda Literacka, to nie tylko dzień jej wręczenia, ale cały rok różnorodnych działań edukacyjnych. Podczas ostatniej edycji dzieci uczestniczą w licznych porankach literackich, a podczas dodatkowych warsztatów plastycznych oraz pisarskich, Podczas jednej z edycji powstał nawet komiks  - Nowe Przygody Koziołka Matołka w GALERII KSIĄŻKI.

    Nagroda Literacka to nie tylko ważne wydarzenie dla naszej Biblioteki. To także element promocji miasta Oświęcimia w wydaniu ponadlokalnym i ugruntowanie pozycji Oświęcimskiej Biblioteki – Galerii Książki jako organizatora Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego promującego polską literaturę i polskich autorów. W ramach Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej realizowane są również działania edukacyjne dla dorosłych. W przeddzień oficjalnej uroczystości odbywają się często sesje naukowo-literackie dla bibliotekarzy i nauczycieli.

    Organizacja Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. K. Makuszyńskiego uzyskuje od kilku lat akceptację i  dofinansowanie ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

    Ogólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela MakuszyńskiegoOgólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela MakuszyńskiegoOgólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela MakuszyńskiegoOgólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela MakuszyńskiegoOgólnopolska Nagroda Literacka im. Kornela Makuszyńskiego

    Laureaci Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego:

    1994    Piotr Wojciechowski Bajki żółtego psa, Stentor

    1995    Joanna Olech Dynastia Miziołków, Egmont

    1996    Jerzy Niemczuk Przygody Zuzanki, Papirus

    1997    Anna Onichimowska Dobry potwór nie jest zły,  Podsiedlik-Raniowski i S-ka

    1998    Tomasz Trojanowski Kocie historie, Philip  Wilson

    1999    Dorota Gellner Dorota Gellner dzieciom, KAMA

    2000    Anna Lewkowska Dziwne przygody czarnoksiężnika Zenona, Prószyński i S-ka

    2001    Marta Tomaszewska Tego lata w Burbelkowie, Nasza Księgarnia

    2002    Grzegorz Kasdepke Kacperiada, Literatura

    2003    Małgorzata Strzałkowska Wiersze, że aż strach!, Media Rodzina

    2004    Małgorzata Strękowska–Zaremba Abecelki i duch Bursztynowego Domu, Pracownia Pedagogiczna i Wydawnicza

    2005    Agnieszka Tyszka Róże w garażu, Literatura

    2006    Beata Wróblewska Małgosia z Leśnej Podkowy, Egmont

    2007    Katarzyna Majgier Amelka, Egmont

    2008 Paweł Beręsewicz Ciumkowe historie, w tym jedna smutna, Skrzat

    2008 Joanna Papuzińska Super Koziołek za całokształt twórczości

    2009 Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Florka. Z pamiętnika ryjówki oraz Florka. Listy do Józefiny, Literatura

    2010   Barbara Gawryluk Zuzanka z pistacjowego domu, Literatura

    2011   Paweł Beręsewicz Tajemnica człowieka z blizną, Literatura

    2012   Renata Piątkowska, Wieloryb, Literatura

  • Aleja Pisarzy w Oświęcimiu

    Dzięki projektowi Aleja Pisarzy, realizowanemu przez Miejską Bibliotekę Publiczną GALERIA KSIĄŻKI, Oświęcim może zyskać w Polsce sławę miasta promującego dorobek najlepszych współczesnych pisarzy.

    Aleja Pisarzy w Oświęcimiu

    Aleja Pisarzy w Oświęcimiu

    Dzięki projektowi Aleja Pisarzy, realizowanemu przez Miejską Bibliotekę Publiczną GALERIA KSIĄŻKI, Oświęcim może zyskać w Polsce sławę miasta promującego dorobek najlepszych współczesnych pisarzy.

    Idea realizacji Alei Pisarzy w Oświęcimiu nawiązuje do popularnych na całym świecie Alei Gwiazd, przy czym w odróżnieniu od idolów masowej kultury medialnej, dowartościowaniu podlega tu sztuka o najwyższej wartości kulturowej – sztuka słowa. Wielkość pisarza nie sprowadza się do krótkotrwałych błysków w doraźnej aktualności, jego dzieło pozostaje na długo w pamięci czytelników, społeczności, narodów, a napisane przez niego książki na wiele pokoleń, czasem stuleci, zapełniają biblioteczne półki oferując duchową strawę odbiorcom. Pisarz, jak każdy inny artysta – a może nawet bardziej – zasługuje na uwiecznienie, także w dosłownym, materialnym sensie, w postaci trwałych znaków rytych w „kamieniu”. Aleja będzie akcentować osobę pisarza, autora, a nie tylko jego dzieła. Często dzieło głębiej pozostaje w świadomości i pamięci czytelnika, a zanika, gubi się w ulotnej pamięci sam autor.

    Realizowany projekt ma także w oczach społeczności kraju i świata poszerzać symbolikę Oświęcimia, Miasta Orędownika Pokoju, o wartościowe kulturowe, humanitarne i pokojowe treści. Pomysłodawcom Alei zależy na tym, aby zrównoważyć relacje pomiędzy przeszłością, teraźniejszością i przyszłością; aby Oświęcim przestał kojarzyć się tylko z byłym obozem KL Auschwitz-Birkenau. Niech słowo Oświęcim nie wywołuje wyłącznie negatywnych skojarzeń, a przeciwnie, niech stanie się w powszechnej świadomości także synonimem życia, postępu, rozwoju i otwartości.

    Uchwałą Rady Miasta deptak pomiędzy ulicą Dąbrowskiego a północnym wejściem do Galerii Książki został nazwany Aleją Pisarzy i to właśnie tutaj będą się znajdowały wmurowane brązowe płyty. Aleja Pisarzy ma na celu upamiętniać wybitnych, żyjących pisarzy, którzy osobiście wezmą udział w uroczystości odsłonięcia w Alei Pisarzy pamiątkowej płyty, ozdobionej ich autografem i wybranym cytatem z ich twórczości. Ich przyjazd do Oświęcimia stanowić będzie zarazem święto dla wszystkich tych, którzy cenią sobie szczególnie wartość słowa pisanego.

    Ostateczną decyzję o wyborze autora podejmuje Kapituła, w skład której wchodzą: prof. Joanna Papuzińska – pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego, poetka i prozaik, dziennikarz, pedagog, historyk, krytyk i badacz literatury dla dzieci i młodzieży, dr Michał Rusinek – były Sekretarz Noblistki Wisławy Szymborskiej, obecnie prezes fundacji Jej imienia, prof. Krzysztof Zajas – pracownik naukowy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Janusz Chwierut Prezydent Oświęcimia i Leszek Palus Dyrektor Biblioteki GALERII KSIĄŻKI w Oświęcimiu. Projekt wstępnie zakłada wmurowanie około 30 płyt z brązu w Aleję Pisarzy, co najmniej jedną tablicę w roku.

    Jako że członkowie kapituły dyskutowali o idei wielokrotnie, jeszcze zanim się ona ukonstytuowała, uznali zgodnie, że pierwszym pisarzem, który zaznaczy swoją obecność w oświęcimskiej Alei Pisarzy będzie Andrzej Stasiuk. Niezwykły prozaik, poeta i dramaturg, znany jest chyba wszystkim krytykom literackim na całym świecie. Autor Murów Hebronu, Dukli, Opowieści galicyjskich, Dziewięciu, Jadąc do Babadag, Taksimu, Dziennika pisanego później i kilku innych książek. Laureat paru nagród, ostatnio Międzynarodowej Nagrody Literackiej Vilenica 2008, Nagrody Literackiej Gdynia 2010, Nagrody Forum Ekonomicznego i Miasta Krakowa Nowa Kultura Nowej Europy im. Stanisława Vincenza 2011 oraz Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2011 w dziedzinie literatury.

    26 października 2012 r. odsłonięta została pierwsza pamiątkowa płyta dedykowana właśnie Andrzejowi Stasiukowi. Na tablicy znalazł się cytat z powieści Jadąc do Babadag „To samo dotyczy wszystkich innych miejsc, zużywają się od obecności” oraz autograf pisarza. Cytat odnosi się niejako i do samej Biblioteki GALERII KSIĄŻKI, która będąc miejscem publicznym i ogólnodostępnym społeczeństwu również zużywa się od obecności użytkowników. Bezpośrednio po odsłonięciu płyty odbyło się spotkanie z udziałem Andrzeja Stasiuka moderowane przez prof. Jarosława Fazana i prof. Krzysztofa Zajasa z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

    Aleja Pisarzy to chyba jedyny taki projekt w Polsce, niosący w sobie ideę utrwalania pamięci o twórcach słowa pisanego, a spotkania z pisarzami mają w zamyśle organizatorów stanowić wydarzenia artystyczne, przydające miastu Oświęcim roli inicjatora działań na rzecz przyszłości. Aleje Pisarzy choć nowe, lecz już prestiżowe, będą stanowić jeszcze jedną artystyczną formę istnienia tego miasta.

    Aleja Pisarzy w OświęcimiuAleja Pisarzy w OświęcimiuAleja Pisarzy w OświęcimiuAleja Pisarzy w OświęcimiuAleja Pisarzy w Oświęcimiu

    26 maja 2013 r. wybitny, polski pisarz Marek Bieńczyk, uroczyście odsłonił dedykowaną mu płytę.

    Marek Bieńczyk poza tym, że pisze książki, pracuje jako historyk literatury w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, wykłada też w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jest znawcą polskiego romantyzmu i współczesnej humanistyki francuskiej, a ponadto jest znawcą wina i współtwórcą pierwszego polskiego przewodnika enologicznego Wina Europy. Marek Bieńczyk jest także autorem felietonów do Gazety Wyborczej, Przekroju i miesięcznika Forbes. W 2012 roku został Laureatem Nagrody Literackiej Nike za swój zbiór esejów Książka twarzy. Ten dorobek literacki uzasadniał wybór Marka Bieńczyka do zadedykowania mu pamiątkowej płyty w Alei Pisarzy w Oświęcimiu. Gdzieś spod mej powieki, z samych źródeł rzeki na świat przyszły słowa. To słowa pochodzące z książki Tworki Marka Bieńczyka, uwiecznione na płycie.

    Marek Bieńczyk jest drugim pisarzem, który wyraził zgodę na wmurowanie płyty opatrzonej jego cytatem i nazwiskiem. Oprócz członków Kapituły Alei Pisarzy podczas uroczystości towarzyszył mu Andrzej Stasiuk, który w ubiegłym roku inaugurował otwarcie Alei przy Bibliotece.

    Zaraz po odsłonięciu płyty i spotkaniu z dziennikarzami odbyło się spotkanie autorskie z Markiem Bieńczykiem moderowane przez Andrzeja Stasiuka. Zebrani goście mieli okazję z zapartym tchem wysłuchać twórczej wymiany zdań nie tylko o sztuce i literaturze.

    Aleja przed oświęcimską biblioteką ma na celu upamiętniać wybitnych żyjących pisarzy, a dowartościowaniu podlega tu sztuka o najwyższej wartości kulturowej – sztuka słowa. Jesienią bieżącego roku uhonorowany zostanie kolejny pisarz, a cały projekt Alei Pisarzy zakłada wmurowanie około 30 płyt w trotuar wiodący do biblioteki.

    Marek Bieńczyk w Alei Pisarzy w OświęcimiuMarek Bieńczyk w Alei Pisarzy w OświęcimiuMarek Bieńczyk w Alei Pisarzy w OświęcimiuMarek Bieńczyk w Alei Pisarzy w OświęcimiuMarek Bieńczyk w Alei Pisarzy w Oświęcimiu

  • Demontaże literatury w Oświęcimiu

    Demontaże literatury to nowy projekt realizowany wspólnie z Wydziałem Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego przez oświęcimską Galerię Książki. Trzy kwadranse i nie dłużej będą trwać rozmowy o literaturze.

    Demontaże literatury w Oświęcimiu

    Demontaże literatury w Oświęcimiu

    Demontaże literatury to nowy projekt realizowany wspólnie z Wydziałem Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego przez oświęcimską Galerię Książki. Trzy kwadranse i nie dłużej będą trwać rozmowy o literaturze.

    Ideą przewodnią comiesięcznych spotkań jest spojrzenie na teksty literackie z nowych perspektyw, zainteresowanie słuchaczy możliwościami interpretacyjnymi utworów, wskazanie tropów, jakimi może podążać czytelnicza wyobraźnia. Wykładowcy będą się starali pokazać, że literatura – zarówno współczesna, jak i dawniejsza – zawiera w sobie niewyczerpane pokłady intelektualnej przygody i że sens dzieła nie jest dany raz na zawsze, lecz nieustannie stwarza się i zmienia zależnie od tego, kto czyta i po co czyta. Nie ma kryzysu literatury, może być jedynie kryzys wyobraźni. Cykl został zainaugurowany 19 stycznia 2012 r. wykładem prof. Krzysztofa Zajasa z UJ Trwała postać rzeczy. O poezji Czesława Miłosza.

    Demontaże literatury w OświęcimiuDemontaże literatury w Oświęcimiu

    Po styczniowych rozmowach o poezji Czesława Miłosza już w lutym odbyło się spotkanie z dr. hab. Jarosławem Fazanem, który prowokacyjne zatytułował swoją wypowiedź: „Kundel, hiena, mieszaniec. Podróże ojczyźniane Andrzeja Stasiuka”. Podczas wykładu mogliśmy wysłuchać rozważań dotyczących stosunku Andrzeja Stasiuka do ojczyzny (czy też małej ojczyzny), tradycji romantycznej, cielesności i polityczności. Dr Fazan na poparcie swoich pomysłów interpretacyjnych cytował obszerne fragmenty z książek Stasiuka, co na pewno ułatwiło słuchaczom zrozumienie wielu zagadnień. Bardzo „demontażowym” pomysłem czytania polskiego prozaika było skupienie się na przykład na opisach przeżywania „polskiej religijności” (której siła zawiera się w zbiorowości i obrzędach) oraz porównanie Stasiuka do Miłosza – choć wydawaliby się tak odlegli w swoich zapatrywaniach na świat. W pytaniach słuchaczy, zadawanych po wykładzie, pojawiały się problemy tożsamości narodowej, autentyczności sympatii Stasiuka dla krajów takich jak Rumunia oraz kompleksów związanych z byciem Polakiem. Po podsumowaniu spotkania okazało się, że „Kundel, hiena, mieszaniec” – to bardzo wartościowy i ciekawy sposób na odnajdywanie się w świecie.

    Raz jeszcze o Czesławie Miłoszu, ale inaczej rozmawialiśmy w marcu. Kim był? Litwinem? Polakiem? Amerykaninem? Obywatelem starej Europy, czy może tylko (aż?) „podróżnym świata”? Świata, który zamieniał się, na jego oczach, w globalną wioskę. Przedmiotem wykładu dr hab. Joanny Zach-Rońdy była Miłoszowska wizja Europy jako konstelacji miejsc i jako przestrzeni kultury, wizja wpisana w dzieło niezwykłego świadka swoich czasów. Czym jest ta wizja dla nas, dzisiaj, czy tylko literackim zabytkiem, czy lekcją żywej tożsamości? To demontowaliśmy w marcu.

    Demontaże literatury w Oświęcimiu

    Na kolejnym spotkaniu, wspólnie z dr. Tomaszem Kunzem zgłębialiśmy teksty Marcina Świetlickiego. Prowadzący, który na co dzień wykłada studentom m.in. poetykę i teorię literatury odsłaniał przed zebranymi znaczenie symboli z wierszy Świetlickiego, zwracał uwagę na ich konstrukcję i pokazywał, jak „drążyć” tekst, aby poznać jego ukryte znaczenie. Mówił również o pesymistycznym wydźwięku utworów poety, których tematyka krąży wokół tematów nijakości istnienia, bezsensu pisania i powołania człowieka jako bytu ku śmierci. Konkluzją całego spotkania było jednak stwierdzenie o potrzebie czytania tego typu poezji, jako momentu refleksji nad samym sobą i światem.

    Fascynujące spotkanie z dr. Michałem Rusinkiem, sekretarzem Wisławy Szymborskiej, odbyło się w maju. Przyjaciel zmarłej noblistki, posługując się fachowym terminem ekfrazy, czyli zależności między tekstem literackim a obrazem, pokazywał relacje utworów poetki i dzieł malarskich. Okazało się, że jest to również fantastyczny sposób na czytanie literatury – w nawiązaniu do sztuki wiersze te nabrały jeszcze większej ilości znaczeń i wybrzmiały dla słuchaczy na nowo. Nieco dłużej niż zwykle trwała druga część spotkania, podczas której zgromadzeni na spotkaniu mogli zadawać dr Rusinkowi pytania, nie tylko dotyczące poezji Wisławy Szymborskiej, ale również jej samej i pracy u boku słynnej poetki. Dr Rusinek odpowiadał wyczerpująco: nie zabrakło anegdot z czasów pełnienia przez niego funkcji sekretarza oraz deklaracji dotyczących troski o dziedzictwo pisarskie polskiej noblistki.

    Demontaże literatury w OświęcimiuDemontaże literatury w Oświęcimiu

    W listopadzie na warsztat wzięliśmy zagadnienie przypadku i ewolucji w książkach Stanisława Lema, które zaproponował i przedstawił znakomity krytyk i historyk literatury – prof. Jerzy Jarzębski. W jego dorobku naukowym znajdują się m.in. książki dotyczące twórczości Lema (Wszechświat Lema, Zufall und Ordnung. Zum Werk Stanislaw Lems) oraz redakcja serii lemowskich Dzieł zebranych – stąd również uczestnicy mogli mieć pewność, że czeka na nich uczta intelektualna. Wykład profesora Jarzębskiego nie zawiódł słuchaczy ani trochę. Posługując się fachowymi pojęciami w taki sposób, żeby były one zrozumiałe dla wszystkich słuchaczy, poruszał problemy ewolucji, transcendencji, entropii, posthumanistyki i innych zjawisk opisanych w książkach słynnego polskiego futurologa. Swoje teorie profesor oparł przede wszystkim na przykładach z powieści Głos Pana i zbioru esejów Filozofia przypadku, ale również na Opowieściach o pilocie Pirxie, Edenie i Solarisie. Przywołując postacie, sytuacje i opinie zawarte w wymienionych utworach, Jarzębski pokazywał, jak Lem podchodzi do problemu istnienia Boga, przypadkowości tego, co dzieje się na świecie, oraz pytania o to, czy zdarzeniami ludzkiego życia, rządzą jakiekolwiek reguły. W trakcie wykładu mogliśmy przekonać się, że pisarz wierzył w ograniczoną siłę ewolucji i prawa przyczyn i skutków, a bardziej przychylny był właśnie teoriom przypadku. Po zakończeniu wykładu profesor odpowiadał m.in. na zagadnienia dotyczące polityczności Lema w ostatnich latach pisarstwa oraz tego, czy w dzisiejszym świecie książki polskiego futurologa mogą być popularne zarówno wśród czytelników, jak i badaczy literatury. Całe spotkanie uwieńczyła raczej dość optymistyczna konkluzja o tym, że w światach skonstruowanych przez Lema istnieje jeszcze wiele „białych plam”, niezmiernie aktualnych i czekających na interpretację.

    Demontaże literatury w Oświęcimiu

    Patronat nad projektem objął Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Koordynatorem naukowym jest dr hab. Krzysztof Zajas, który reprezentuje Wydział Polonistyki.

    Demontaże literatury w Oświęcimiu

    Przed wykładami niejednokrotnie gości jako support Grupa Teatralna "Zawias" z Zespołu Szkół Nr 1 w Oświęcimiu. Aby ułatwić czytelnikom dotarcie do naszej Biblioteki na Demontaże, uruchomiona została bezpłatna linia autobusowa. Specjalnie oznaczony bezpłatny autobus MZK przejeżdża przez strategiczne miejsca Oświęcimia, zabierając chętnych do uczestnictwa w Demontażach i zatrzymuje się przed wejściem do Biblioteki.